Programma 9 Mobiliteitsontwikkeling

Inleiding

Corona drukte een enorme stempel en gaf extra druk om het mobiliteitsbeleid te realiseren. Daarnaast hadden we ook nog te maken met de stikstof problematiek. Maar ondanks de moeilijke omstandigheden zijn we er in geslaagd om zo veel als mogelijk onze uitvoeringskracht op peil te houden. We houden voortgang in de meeste projecten en hebben tijdens het BO-MIRT  met de minister belangrijke afspraken gemaakt over de verdere ontwikkeling van het totale mobiliteitssysteem in Brabant.

Dit is het moment om de positieve ontwikkelingen als gevolg van corona te behouden en de transitie naar een veilig, slim, schoon en robuust mobiliteitssysteem te versnellen. We zetten daarom in op het afvlakken van de piekbelasting van de mobiliteitsvraag, op het stimuleren van structurele gedragsverandering (meer thuiswerken en online-onderwijs), we brengen de verstedelijkingsopgave en mobiliteit bij elkaar en stimuleren maatregelen die de flexibiliteit van het mobiliteitssysteem bevorderen. Met de vaststelling van het beleidskader Mobiliteit: Koers 2030 liggen de ambities voor het Brabantse mobiliteitssysteem duidelijk vast. Via afspraken in regionale mobiliteitsagenda’s hebben we de eerste stappen gezet om die ambities samen met de regio te realiseren en daar gaan we de komende jaren mee verder. Via de indicatoren in de Staat van Mobiliteit monitoren we de uitvoering van het beleid.

De verstedelijkingstrategie van Brabant richt zich op de drie stedelijke regio’s Breda-Tilburg, ’s-Hertogenbosch en het Stedelijk Gebied Eindhoven. Een belangrijke randvoorwaarde voor deze verstedelijking is de kwaliteit van het openbaar vervoer. Daarvoor is door Zuid-Nederland het Toekomstbeeld OV 2040 opgesteld en gedeeld met de minister. Een belangrijke stap in de transitie naar een schoon en robuust mobiliteitssysteem.
Ook digitalisering en Smart Mobility toepassingen gaan een steeds grotere rol spelen in het mobiliteitssysteem van de toekomst. Er is een grote stap gezet met de afspraken met Limburg, regio en Rijk via de Krachtenbundeling Smart Mobility Zuid-Nederland 2020-2023. Door een gebiedsgerichte aanpak en bijbehorende uitvoeringsorganisaties kunnen we vaart maken met de uitvoering. In 2020 de eerste regionale maatregelenpakketten vastgesteld voor West-Brabant. Andere regio’s zijn pakketten aan het voorbereiden.

Impact Corona

Evengoed begint de impact van corona (maar ook stikstof) op de realisatie van een aantal Rijksinfraprojecten in Brabant groter te worden. Ook bij een aantal provinciale reconstructieprojecten ondervinden we de gevolgen van de vertraging in de behandeling door de Raad van State. We kijken steeds naar slimme mogelijkheden om de uitvoeringskracht en -snelheid voor deze infraprojecten op peil te houden.

We realiseren een robuust mobiliteitssysteem met acceptabele en betrouwbare reistijden van deur tot deur voor alle vervoerswijzen voor personen- en goederenvervoer

Omschrijving (toelichting)

  • Indicatie filedruk: gemiddelde vertraging per uur autorijden op Rijks- en provinciale wegen in Brabant (< vorig jaar).

Kwaliteit (indicator)

G

G

De gemiddelde vertraging op het wegennet in Brabant in 2020 is 5,10 minuten tov 12,71 minuten in 2019. De forse daling is uiteraard het gevolg van de corona-pandemie, waardoor er minder verkeer op de weg was.

 

Hebben we daarvoor gedaan wat we wilden doen?

We stimuleren de ontwikkeling en het gebruik van slimme mobiliteitsdiensten.

Omschrijving (toelichting)

  • Het monitoringsplan voor samenwerkingsprogramma SmartwayZ.NL is in 2019 aangescherpt in de volledige breedte van de programmadoelen doorstroming, innovatie en goede procesvoering.
    In 2020 bijbehorende indicatoren vastgesteld, nulmeting uitgevoerd.

Kwaliteit (indicator)

G

G

De krachtenbundeling Smart Mobilty Zuid-Nederland 2020 - 2023 is opgesteld.

Hebben we daarvoor gedaan wat we wilden doen?

We zorgen voor een stevige koppeling tussen de ruimtelijke-economische ontwikkeling en het mobiliteitssysteem.

Omschrijving (toelichting)

Met als doel de kwaliteit van de leefomgeving te vergroten en tegelijkertijd de bereikbaarheid te waarborgen.
Indicator:
· Het mobiliteitssysteem in Brabant heeft een minimale impact op de leefomgeving of creëert ruimte voor andere ontwikkelingen door een goede inpassing in de
omgeving.
We ontwikkelen een geschikte indicator om de effecten goed te kunnen meten.

Kwaliteit (indicator)

O

O

De indicator wordt bepaald op basis van het recent vastgestelde beleidskader Mobiliteit Koers 2030.

Hebben we daarvoor gedaan wat we wilden doen?

Inzet verbonden partijen

Voor het realiseren van de doelstellingen uit dit begrotingsprogramma worden binnen het programma geen verbonden partijen ingezet.

Nadere informatie over verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.

Heeft het gekost wat het mocht kosten?

Toelichting op de verschillen t.o.v. de begroting

Toelichting lasten

De uitput-ting van de programmalasten 09 Mobiliteitsontwikkeling komt uit op € 58,6 mln ten opzichte van een budget van € 61,6 mln, een onderschrijding van € 2,9 mln (95,2%).
De realisatie op onderdelen is als volgt opgebouwd:

Afwijking lasten t.o.v. begroting na wijziging x € 1.000
- Regionale uitvoeringsplannen (RUP) 560
- Majeure infraprojecten 2.381
- Spoor, HOV en knooppunten -330
- Fiets 1.000
- SmartwayZ.nl -100
- Overig -558
   
Totaal afwijking lasten 2.953

 

Regionale Uitvoeringsplannen
In het kader van de Regionale Uitvoeringsplannen is € 14,5 mln (96,3%) uitgegeven tov een budget van € 15,1 mln. Voor een aantal geplande projecten is geen definitieve aanvraag ingediend.

Majeure infraprojecten
De provincie voert een aantal majeure projecten uit die niet of slechts gedeeltelijk worden geactiveerd en afgeschreven, zoals bijvoorbeeld de reconstructie van de rijksweg N65 's-Hertogenbosch - Tilburg en Wilhelminakanaal. Door een correctie voor de BTW uit voorgaande jaren is in 2020 een overschrijding van € 1,26 mln ontstaan op het jaarbudget N65. Daartegenover staat een positief afwikkelingsverschil bij N69. Het betreft het intrekken van een oude subsidieregeling die is overgenomen door GOB. De middelen zijn gekoppeld aan een specifieke rijksuitkering. Het afwikkelingsverschil vloeit via de inkomsten hiernaar terug.

Spoor, HOV en Knooppunten
De overschrijding is met name veroorzaakt door een aanvraag (Oisterwijk) in het kader van het Landelijk Verbeterprogramma Overwegen (LVO) die niet op de oorspronkelijke begroting was geraamd.

Fiets
Er is sprake van € 0,5 mln onderschrijding bij de verstrekte subsidies voor de aanleg van snelfietsroutes door gemeenten, € 18,24 mln realisatie (97,3 %) ten opzichte van een budget van € 18,75 mln. De provincie is afhankelijk van de (tijdige) aanvragen door de gemeenten, die de uitvoering doen. Daarnaast is er als gevolg van corona iets minder uitgegeven aan de publieksgerichte acties in het kader van fietsstimulering.

SmartwayZ.NL
De grootste afwijking (€ 2,4 mln overschrijding) is het gevolg van de meerjarige subsidie in het kader van de werkgeversaanpak conform de afspraken van de Krachtenbundeling Smart Mobility. Op basis van wet- en regelgeving moeten we de last van de subsidie direct en volledig nemen ten laste van het resultaat. De provincie verstrekt de subsidie namens de partners. Hier staan extra inkomsten uit een rijksbijdrage tegenover.

In het kader van het maatregelenpakket De Run Veldhoven is € 0,3 mln minder besteed, omdat een aantal korte termijn maatregelen ivm corona getemporiseerd is.

De provincie is penvoerder van het rijksprogramma SmartwayZ.NL vanaf 2017. De rijksbijdrage in de programmakosten 2017 - 2020 is nu ontvangen. De voorfinanciering van de programmakosten door de provincie mag nu verrekend worden en leidt tot een onderschrijding van € 0,9 mln.

Er is € 0,5 mln minder gerealiseerd dan geraamd voor Smart Mobility. Ook hier is corona van invloed geweest.

Aan de deelopgaven SmartwayZ.NL is € 0,2 minder besteed.

Overig
Bij o.a. goederenvervoer is meer besteed dan geraamd. Dit heeft vooral te maken met de kosten van het leadpartnership Truckparking die de provincie als penvoerder al maakt en waarvoor de partners hun bijdragen nog moeten doen.

De toegerekende organisatiekosten komen op basis van de gerealiseerde uren-inzet lager uit.

 

Toelichting baten
Aan de inkomstenkant is er sprake van totaal € 25,9 mln minder inkomsten, € 6,8 mln ten opzichte van een raming van € 32,7 mln (20,8%). Het verschil is het gevolg van de wijze waarop de regiobijdrage in de reconstructie N65 (€ 27,2 mln) moet worden verantwoord. De bijdrage is reeds ontvangen, maar moet in gedeelten als inkomsten worden verantwoord op basis van de voortgang van het project. De inkomsten waren volledig in 2020 geraamd. De inkomsten worden opnieuw op de meerjarige begroting geraamd. Zonder dit effect zijn de inkomsten € 1,3 mln hoger.

Afwijking baten t.o.v. begroting na wijziging x € 1.000
- Regiobijdrage reconstructie N65 - 27.190
- Rijksbijdrage SmartwayZ.nl 3.880
- Bijdrage krachtenbundeling Smart Mobility 1.070
- Overige -3.674
   
Totaal afwijking baten - 25.914

 

Regiobijdrage reconstructie N65
De ontvangen regiobijdrage van € 27,2 mln mag op basis van wet- en regelgeving niet direct en volledig als inkomst worden verantwoord. De regiobijdrage wordt de komende jaren als inkomst verantwoord.

Rijksbijdrage SmartwayZ.NL
Voor het rijksprogramma SmartwayZ.NL zijn van 2017 t/m 2019 uitgaven voorgefinancierd. In verband hiermee moet € 3,8 mln extra van de ontvangen rijksbijdrage als inkomst worden verantwoord.

Bijdrage Krachtenbundeling Smart Mobility
In het kader van de afspraken Krachtenbundeling Smart Mobility is een meerjarige subsidie voor continuering van de werkgeversaanpak verstrekt. De provincie verstrekt de subsidie namens de partners. Hier staan extra inkomsten uit een rijksbijdrage tegenover. Op basis van wet- en regelgeving moeten we de last van de subsidie direct en volledig nemen ten laste van het resultaat. Als gevolg hiervan wordt € 1,1 extra inkomsten verantwoord als nog te ontvangen rijksbijdrage.

Overige
Tegenover het positieve afwikkelingsverschil N69 vanwege het intrekken van de subsidieregeling staat een lagere onttrekking aan de Rijksbijdrage. Dit leidt tot een lagere verantwoording van inkomsten van ongeveer € 3,5 mln.

 

Financiële gevolgen Corona
De financiële gevolgen van corona op dit begrotingsprogramma zijn beperkt. Bij Smart Mobility, experimenten van gedeelde mobiliteit en gedragcampagnes op het gebied van fiets heeft het geleid tot lichte onderschrijding vanwege een lager activiteitenniveau door de beperkende coronamaatregelen.

 

Bedragen x € 1.000 Begroting 2020 oorspronkelijk Begroting 2020 na wijzigingen Jaarrekening 2020 realisatie Verschil begroting - realisatie
Lasten
Programma lasten 148.823 61.569 58.616 2.953
Toegerekende organisatiekosten 6.414 8.034 7.484 550
totaal lasten 155.238 69.603 66.100 3.503
Baten
totaal baten 2.045 32.736 6.822 -25.914
saldo baten en lasten -153.193 -36.866 -59.277 -22.411