Verbonden partijen

Inleiding

In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen en risico's van de provincie als gevolg van banden met externe rechtspersonen, waarin de provincie zowel financieel deelneemt als zeggenschap heeft. De provincie neemt zowel deel in rechtspersonen, tot stand gekomen op grond van de publiekrechtelijke Wet Gemeenschappelijke Regelingen als in rechtspersonen, gestoeld op privaatrechtelijke samenwerkingsvormen. 

Deze paragraaf heeft zijn basis in artikel 15 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies (BBV) en de daarop van toepassing zijnde toelichting. Conform dit artikel bevat deze paragraaf ten minste: 

De visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen; 

De lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in: 
1. Gemeenschappelijke regelingen; 
2. Vennootschappen en coöperaties; 
3. Stichtingen en verenigingen, en, 
4. Overige verbonden partijen. 

In de lijst van verbonden partijen wordt ten minste de volgende informatie opgenomen: 

  • de wijze waarop de provincie een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; 
  • het belang dat de provincie in de verbonden partij heeft aan het begin en de verwachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar; 
  • de verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar 
  • de verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar; 
  • de eventuele risico’s, als bedoeld in?artikel 11, eerste lid, onderdeel b BBV, van de verbonden partij voor de financiële positie van de provincie (alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie). 

Nota 

Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de provincie een bestuurlijk (zeggenschap) en een financieel belang heeft. 

Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de provincie middelen risicodragend ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partijen kunnen worden verhaald op de provincie. 

De provincie Noord-Brabant kan besluiten om een bestuurlijk en financieel belang te houden in organisaties als die een bijdrage leveren aan het publiek en provinciaal belang. 

Het beleid ten aanzien van verbonden partijen is uitgewerkt in de Nota Samenwerkingsrelaties en Verbonden Partijen die op 12 december 2014 door PS is vastgesteld. Hierin is toegelicht op welke wijze de provincie de publieke belangen in deze verbonden partijen wil behartigen. Ook staan de overwegingen genoemd om een bestuurlijk en financieel belang aan te gaan, te wijzigen of te beëindigen. De nota wordt geactualiseerd en zal naar verwachting in 2023 aan uw staten worden aangeboden. 

Bestuurlijk belang verbonden partijen 

Het bestuurlijk belang bij een verbonden partij uit zich in de invloed die kan worden uitgevoerd bij de verbonden partij. Dit is onder andere stemrecht op besluiten die tijdens de Algemene vergadering van Aandeelhouders of ledenvergadering zijn geagendeerd, vaak in combinatie met een voordrachts -of benoemingsrecht van  bestuurders en leden van het toezichtsorgaan; de Raad van Commissarissen of Raad van Toezicht. De mate van invloed per verbonden partij is opgenomen in navolgende tabellen.  

Financieel belang verbonden partijen 

Het financiële risico van de verbonden partijen is gelijk aan de omvang van het provinciaal aandeel in de deelneming (zie ook de paragraaf weerstandsvermogen), danwel gelijk aan de (jaarlijkse) bijdrage die de verbonden partij van de provincie ontvangt. 

Naast het financieel risico ontvangt de provincie ook inkomsten uit verbonden partijen in de vorm van dividend. Dividendafspraken zijn met de volgende verbonden partijen gemaakt: Eindhoven Airport NV, Brabant Water NV, Nederlandse Waterschapsbank en de Bank voor Nederlandse Gemeenten. Het ontvangen dividend wordt als algemeen dekkingsmiddel in de begroting opgenomen. Ook zijn er dividendafspraken met Enexis Holding NV Deze deelneming is onderdeel van de immunisatieportefeuille en het dividend loopt via het rendement van de immunisatieportefeuille. In de begroting is € 99,3 miljoen aan rendement over de immunisatieportefeuille opgenomen, waarvan het dividend van Enexis Holding NV onderdeel is. 

 

Beleidskader

Ontwikkelingen en onzekerheden

Vanzelfsprekend raken de grote maatschappelijke thema’s en beleidsontwikkelingen, zoals covid19, de energietransitie en de oorlog in Oekraïne ook de verbonden partijen. In de programma-hoofdstukken is dit waar aan de orde nader toegelicht. Daar waar we voor een betreffende verbonden partij specifieke risico’s zien, is dit in de risico-paragraaf hieronder nader toegelicht. 

 

Invloed Covid 

Ondanks de huidige positieve ontwikkelingen m.b.t. het coronavirus is ook gebleken hoe snel het sentiment kan veranderen en het virus toch weer de overhand kan krijgen. De invloed van het coronavirus op de uitoefening van de taken en de financiële positie is daarom nog altijd onderwerp van gesprek met de verbonden partijen. Tot op heden zijn alle verbonden partijen in staat geweest de gevolgen van het virus op te vangen. Bij een aantal verbonden partijen, zoals bijvoorbeeld NV Monumentenbeheer Brabant, heeft de impact van het virus tot bijzondere/extra afspraken geleid. Deze zijn in de toelichting bij deze verbonden partijen nader toegelicht.  

 

Energietransitie  

Sinds 2021 is er landelijk en ook in Brabant sprake van fors toenemende transportschaarste. In juni heeft Tennet voor Limburg en Brabant een afname schaarste afgekondigd. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de economische ontwikkeling, maar raakt de realisatie van maatschappelijke opgaven in brede zin. Oplossingen en maatregelen om de negatieve gevolgen te beperken raken ook onze verbonden partijen. Enerzijds op het gebied van innovatie en anderzijds vraagt het om een efficiënt gebruik en uitbreiding van het energienetwerk.  

De samenwerking met Enexis is daarin een belangrijk onderdeel. Zowel de inhoudelijk/beleidsmatige rol als de eigenaarsrol/het aandeelhouderschap wordt dan ook zeer actief ingevuld.  

 

Oorlog in Oekraïne 

De macro-economische effecten van de Russische inval in Oekraïne en de daaropvolgende economische sancties die aan Russische bedrijven en banken zijn opgelegd, zullen ook zijn weerslag hebben op de Nederlandse economie. De impact op de uitoefening van de taken en de financiële posities van de verbonden partijen is vooralsnog beperkt. Het onderwerp blijft desalniettemin onder de aandacht. 

 

Wijziging WGR 

Per 1-7-2022 is de Wet Gemeenschappelijke Regelingen gewijzigd. Met deze wetswijziging worden de mogelijkheden van volksvertegenwoordigers om de eigen controlerende en kaderstellende rol bij gemeenschappelijke regelingen te versterken aangepast en uitgebreid. Ook wordt de democratische legitimatie van de besluitvorming binnen zo’n samenwerkingsverband vergroot.  

Het deel van de wet dat rechten geeft aan volksvertegenwoordigers is per 1 juli 2022 ingegaan. Voor het andere deel (verplichtingen om bestaande gemeenschappelijke regelingen aan te passen, om zo scherpere afspraken te maken over bijvoorbeeld uittreding of evaluatie) geeft de wet een implementatieperiode van twee jaar. De provincie Brabant is deelnemer bij 7 Gemeenschappelijke Regelingen (3 omgevingsdiensten, ZRK, Havenschap Moerdijk, Hollandse Waterlinies, Kleinschalig openbaar vervoer NO-Brabant). Dit betekent dat deze 7 Gemeenschappelijke Regelingen voor 1-7-2024 moeten worden aangepast op grond van de gewijzigde WGR. We gaan met de andere deelnemers in deze Gemeenschappelijke Regelingen de benodigde aanpassingen voorbereiden. We zullen uw Staten op de hoogte houden van dit traject.  

 

Provinciale statenverkiezingen 
De volgende verkiezingen voor de provinciale staten vinden plaats op 15 maart 2023.?Na de installatie?van het nieuwe college?van Gedeputeerde Staten zal de gewijzigde bestuurlijke verantwoordelijkheid van de portefeuillehouders voor deelnemingen / verbonden partijen voor de collegeperiode 2023-2027 worden vastgesteld.  

 

Mutaties Verbonden Partijen 

Momenteel doorlopen twee verbonden partijen het oprichtingsproces: 

- BrabantRing  heeft samengevat als doel om een substantiële bijdrage te leveren aan:  

  • Het digitaal verbinden van gemeenten, maatschappelijke organisaties en burgers over de Brabantse glasvezelnetwerken en de laagdrempelige toegang voor maatschappelijke partijen en dienstaanbieders daarop.   
  • Het creëren van een uitnodigend (digitaal) vestigingsklimaat voor innovatieve bedrijven in Brabant door realisatie van een open, onafhankelijke en toegankelijke laag 2 (ethernet) connectiviteit waarop samenwerking en innovatie wordt gestimuleerd. 

- COO BIC stimuleert, faciliteert en ondersteunt de ontwikkeling van Brainport Industries Campus (BIC)door te sturen op?conceptwaarde van de BIC Campus en bijbehorend ecosysteem, te zorgen voor meewind in de ontwikkeling en door te werken aan de positionering en propositie van BIC, door leads te genereren van partijen die zich kunnen vestigen op BIC. De COO participeert in niet in de exploitaties die normaliter onderdeel vormen van de campusontwikkeling zoals gebieds- en vastgoedontwikkeling en shared services en shared facilities.?Beoogd wordt dat de COO zal bestaan uit een kleine slagvaardige efficiënte werkorganisatie van ca. 5 personen, een Raad van Toezicht een Raad van Advies en een Vestigingscommissie. 

In beide gevallen hebben Provinciale Staten de wensen en bedenkingen reeds uitgesproken. 

 

Ten opzichte van de vorige rapportage kwalificeert Stichting Brainport Smart District niet meer als verbonden partij. Gedeputeerde Ronnes is in Q2 2022 uit het bestuur getreden. Dit leidt ertoe dat de Provincie alleen deelneemt in het comité zonder goedkeurende of besluitvormende bevoegdheden. 

 

 

Risico's 

Een verbonden partij wordt getoetst op aandachtspunten of risico’s op het gebied van beleid, governance of financiën. Bij de toetsing wordt altijd uitgegaan van de meest actuele wet- en regelgeving (de Wet Normering Topinkomens (WNT) is specifiek opgenomen in de tabel). Per onderdeel wordt een kleurcode toegekend: 

 

Groen      Geen noemenswaardige aandachtspunten of risico’s. 

Oranje     Aandachtspunten of risico’s die?binnen het uitvoeringsmandaat vallen van GS. Dit heeft geen hoge urgentie en de risico’s zijn beperkt. Bijvoorbeeld bestuurswisselingen, statuten die herzien moeten worden of licht tegenvallende resultaten.  

Rood?    Grote aandachtspunten die soms directe actie vereisen en onder de aandacht van PS?dienen te worden gebracht. Bijvoorbeeld niet afgedekte financiële risico’s, slecht functionerend bestuur of toezichthouder, als er geen publiek belang (meer) is of tegenvallende resultaten. 

 

Indien oranje of rood wordt gescoord, of indien er overige relevante ontwikkelingen zijn wordt dit onderaan de tabel toegelicht. 

 

In de bijlagenbundel van de jaarrekening is de ‘Uitwerking Paragraaf Verbonden Partijen’ opgenomen. In deze bijlage wordt ook nader ingegaan op het Innovatiefonds, Energiefonds, Brabant C fonds, Groen Ontwikkelfonds, Leisure Ontwikkelfonds en Brabant Startup Fonds. 

1 Gemeenschappelijke regelingen

  Naam Beleid + primair programma Governance Financiën Aandeelhouderschap WNT
1.1 Havenschap Moerdijk (icm Havenbedrijf) 5. Economie, Kennis en Talentontwikkeling en 6 Energie     Actief Voldoet
1.2 Zuidelijke Rekenkamer 1. Bestuur en veiligheid     Monitorend Voldoet
1.3 Kleinschalig Collectief vervoer Brabant Noordoost 8. Basisinfrastructuur mobiliteit     Monitorend Voldoet
1.4 Omgevingsdienst Midden- en West Brabant 4. Natuur en milieu     Actief Voldoet
1.5 Omgevingsdienst Zuidoost Brabant 4. Natuur en milieu     Actief Voldoet
1.6 Omgevingsdienst Brabant Noord 4. Natuur en milieu      Actief  Voldoet
1.7 Hollandse Waterlinie 10. Vrijetijd, Cultuur, Sport en Erfgoed        

1.1 Havenschap Moerdijk 

De Gemeenschappelijke Regeling Havenschap Moerdijk is (50%) aandeelhouder en financier van Havenbedrijf Moerdijk NV, waarin de bedrijfsactiviteiten plaatsvinden. PS heeft verzocht om deze structuur en de invloed die kan worden uitgeoefend nader toe te lichten. In 2022 wordt hier uitvoering aan gegeven. 

1.5 Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant
De begroting 2023 is in evenwicht, maar de financiele positie (weerstandsvermogen) voldoet met een weerstandsratio (die aangeeft hoe het weerstandsvermogen zich verhoudt tot de gekwantificeerde risico’s) van 0,7 niet aan de norm die gesteld is op tenminste 1,0. Deze lage score wordt veroorzaakt door onzekerheden m.b.t. de Omgevingswet, informatie/ICT-risico’s en personele risico’s. De ODZOB verwacht een verslechtering van de weerstandsratio in 2023, die kan dalen naar 0,4. 

 

2. Vennootschappen en coöperaties

  Naam Beleid + primair programma Governance Financiën Aandeelhouderschap WNT
2.1 Enexis NV 6. Energie     Actief Voldoet
2.2 CSV Amsterdam BV 5. Economie, Kennis en Talentontwikkeling     Actief n.v.t.
2.3 Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV 5. Economie, Kennis en Talentontwikkeling     Actief n.v.t.
2.4 Brabant Water NV 3. Water en Bodem     Actief Voldoet
2.5 Eindhoven Airport NV 8. Basisinfrastructuur mobiliteit     Actief n.v.t.
2.6 BOM Holding BV 5. Economie, Kennis en Talentontwikkeling en 6 Energie     Actief Voldoet
2.7 Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte, BV ORR 2. Ruimte en wonen     Actief Voldoet
2.8 Business Park Aviolanda BV 5. Economie, Kennis en Talentontwikkeling     Actief n.v.t.
2.9 Nederlandse Waterschapsbank NV 3. Water en bodem     Monitorend n.v.t.
2.10 NV Bank voor Nederlandse Gemeenten 1. Bestuur en veiligheid     Monitorend n.v.t.
2.11 PZEM NV 6. Energie     Monitorend Voldoet
2.12 Pivotpark Holding BV 5. Economie, Kennis en Talentontwikkeling     Actief Voldoet
2.13 Green Chemistry Campus BV 5. Economie, Kennis en Talentontwikkeling     Actief Voldoet
2.14 Groen Ontwikkelfonds Brabant BV 4. Natuur en milieu     Actief Voldoet
2.15 Monumenten Beheer Brabant 10. Vrijetijd, Cultuur, Sport en Erfgoed     Actief Voldoet
2.16 Brabant Startup Fonds BV 5. Economie, Kennis en Talentontwikkeling     Actief Voldoet

2.1 Enexis NV 

In 2022 is door de aandeelhouders van Enexis een nieuw strategisch plan vastgesteld. De energietransitie leidt voor Enexis tot een grote investeringsopgave en kapitaalbehoefte, die op lange termijn waarschijnlijk niet door de huidige aandeelhouders kan worden ingevuld. Enexis en haar aandeelhouders zijn in gesprek over de ontwikkelingen en mogelijke maatregelen om te zorgen dat Enexis een financieel solide basis behoudt. Ook het Rijk voert overleg met de regionale netbeheerders en hun aandeelhouders over een eventuele participatie door het Rijk. Op basis van de huidige inzichten is de prognose dat Enexis voor de middellange termijn (huidige reguleringsperiode / tot 2027) aan de vastgesteld ratio's blijft voldoen.  

In augustus hebben de Europese mededingingsautoriteiten goedkeuring gegeven aan de verkoop van Fudura BV aan het consortium “Lion” (bestaand uit DIF Capital Partners en PGGM) (eerder goedgekeurd door de AVA van 14 april 2022). 

 

2.4 Brabant Water NV  

Het huidige financiële beleid loopt in 2022 af en wordt in Q4 2022 herzien. Daarbij zijn er ontwikkelingen die alertheid vragen. Door klimaatveranderingen staan drinkwaterbedrijven namelijk voor een grote opgave. Langere 

 perioden van hitte en droogte vragen om extra investeringen in productie- en distributiecapaciteit. Hierbij worden door Brabant Water N.V. ook de mogelijkheden verkent van alternatieve bronnen voor de Brabantse drinkwaterproductie (zoals winning vanuit oppervlakte- of brakwater). Naast klimaatverandering zorgen cybersecurity, groei van het aantal aansluitingen en veroudering van het huidige drinkwaternetwerk voor een stijgende noodzaak tot investeren. De vraag is echter op welke wijze dit gefinancierd gaat worden. Door de huidige winstregulering kunnen drinkwaterbedrijven namelijk niet (tijdig) het benodigde extra geld genereren om deze (extra) investeringen uit te voeren. Deze problematiek speelt bij de meeste drinkwaterbedrijven in Nederland. Landelijk wordt dan ook in opdracht van de minister van IenW onderzoek gedaan naar de financieringsmethodiek van drinkwaterbedrijven. 

Brabant Water brengt momenteel in kaart wat de financiële impact is van bovengenoemde risico’s en op welke wijze de (extra) investeringen op de korte, middellange en lange termijn gefinancierd gaan worden.  

 

2.5 Eindhoven Airport NV 

De financiële impact van het coronavirus op de bedrijfsvoering van Eindhoven Airport was zowel in 2020 als in 2021 zeer groot. Door sturing op de kosten, afweging van investeringen en de goede financiële basis die in de jaren voorafgaand aan de coronapandemie is opgebouwd, kon het verlies over beide jaren worden opgevangen en is de financiële situatie nog altijd gezond. In de tweede helft van 2021 was er bovendien sprake van een herstel.  

Op basis van de historische performance en het herstel vanaf de zomer 2021, waarin is aangetoond dat men zodra het reizen weer mogelijk is, in staat is om snel op te schalen, is de verwachting dat in 2022 e.v. een verder herstel zal optreden en dat Eindhoven Airport in 2023/2024 qua passagiersaantallen weer op het niveau van 2019 zal zijn. De impact van de oorlog in Oekraïne is op vooralsnog beperkt. 

Onduidelijk is echter nog wat de impact op Eindhoven Airport zal zijn als de effecten van de coronacrisis komende jaren aan blijven houden. Een aantal scenario’s is uitgewerkt, waarbij er onder meer rekening wordt gehouden met een economische recessie en een terugvallende vraag naar luchtvaart. Ondanks de tegenslagen in 2020 en 2021 is er vertrouwen in de toekomst, gezien de groei van het vaccinatieniveau en het feit dat in de zomer van 2021 en in 2022 het “oude reisgedrag” bij met name de leisure-reiziger weer relatief snel opveerde.  

Eindhoven Airport is voornemens om de komende jaren ca. € 170 Miljoen te investeren in de kwaliteit van de luchthaven. Deze investeringen passen binnen de uitvoering van het advies “Opnieuw Verbonden” van Pieter van Geel, waaraan ook de provincie zich heeft gecommitteerd. Voor een belangrijk deel daarvan heeft zij een aanvraag bij ons college ingediend voor financiering uit de immunisatieportefeuille. 

 

2.6 BOM Holding BV 

Innovatiefonds Brabant BV en Energiefonds Brabant BV zijn opgericht in 2014 en ondergebracht bij BOM Holding B.V. Beide fondsen hebben een looptijd tot 2037. In 2021 is de tweede evaluatie van de Brabantse Investeringsfondsen uitgevoerd. Provinciale Staten zijn hierover geïnformeerd bij Statenmededeling d.d. 16 november 2021. De provincie is met de BOM in gesprek gegaan over de conclusies en aanbevelingen die uit de evaluatie naar voren komen. Daarbij wordt onder meer vastgesteld welke aanpassingen benodigd zijn. Hierover zal naar verwachting in Q4 2022/Q1 2023 meer duidelijkheid zijn. 

 

 

2.7 Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte BV / Ruimte voor Ruimte II CV 

De aandeelhoudersinstructie loopt tot 31 december 2032 en is verdeeld over 4 aaneengesloten perioden.?Voor elke periode ontvangt de directie een nadere instructie, waarin de afdracht sloopkosten, het normatieve rendement en de maatschappelijke doelstellingen zijn opgenomen.  
De huidige (2e) periode loopt t/m 2022. In Q4 2022 zal de instructie voor de 3e periode worden vastgesteld. 

Naar verwachting treedt in 2023 de nieuwe Omgevingswet in werking en in lijn daarmee wordt ook de Omgevingsverordening Noord-Brabant vastgesteld. Vooruitlopend daarop is in april 2022 een wijziging van de Interim Omgevingsverordening doorgevoerd. Dit heeft gevolgen voor het functioneren van de RvR. De wijziging van de Interim Omgevingsverordening en de Omgevingsverordening bieden namelijk meer mogelijkheden voor gemeenten en private partijen om in het landelijk gebied ontwikkelingen te realiseren die eerder grotendeels waren voorbehouden aan de RvR. Door het nemen van een mix aan maatregelen is het de verwachting dat de RvR aan haar taakstelling, het terugverdienen van de in het kader van Ruimte voor Ruimte gedane uitgaven, kan blijven voldoen. De volgende maatregelen worden verder uitgewerkt: 

a. Het bieden van meer financiële mogelijkheden zodat de RvR haar rol als maatschappelijk ontwikkelaar waar kan maken;

b. Afspraken maken met de Brabantse gemeenten over verdeling en planning voor de resterende Ruimte voor Ruimte titels via de regionaal ruimtelijke overleggen; 

c. De positionering van de RvR als maatschappelijk ontwikkelaar betrekken bij de te maken afspraken onder b en bij provinciale beleidsdoelstellingen;

d. Het nakomen van de afspraken genoemd onder “b” monitoren en als er onvoldoende uitvoering aan wordt gegeven voeren van bestuurlijk overleg en indien nodig te bezien of en welke nadere stappen mogelijk zijn. 

De actuele ontwikkelingen van de Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte worden uitgebreid toegelicht in de bijlagenbundel van de jaarrekening (zie ‘Uitwerking Paragraaf Verbonden Partijen’). 

 

2.8 Business Park Aviolanda BV 

Fokker Holding BV heeft Fokker Techniek BV (medeaandeelhouder van Business Park Aviolanda BV) verkocht aan Fokker Services Group BV. Tevens heeft Fokker Holding BV aangekondigd dat Panta Holding BV op termijn verhuist naar Papendrecht. Vanwege het vertrek van Fokker Holding BV heeft zij aangekondigd om haar 20% aandelen te verkopen. De aandeelhouders verwachten in 2022 een nieuwe aandeelhoudersovereenkomst en voor Business Park Aviolanda BV een ondernemingsplan en vastgoedstrategie (met meerjarenbegroting en investeringsplan) voor 2022-2026 vast te stellen. 

 

2.12 Pivotpark Holding BV 
De vanuit historisch perspectief zwakke financiële performance van Pivotpark Holding BV verbetert, maar is nog altijd mager. De omzet neemt toe a.g.v. meer screeningactiviteiten en gestegen verhuuropbrengsten (er is sprake van 92% bezetting). 

In maart 2021 heeft provincie Noord-Brabant besloten om Pivot Park een lening van € 9,6 miljoen euro te verstrekken voor de bouw van een single tenant gebouw. Dit bedrag is in juli verhoogd met € 1,5 miljoen tot een totaal van 11,1 miljoen. Daarnaast is er in de 2e helft van 2021 een lening van € 33,85 miljoen verstrekt voor de bouw van een multi tenant gebouw als vervanging van het oude gebouw en investering in extra ruimte voor nieuwe huurders. Het gebouw is volledig verhuurd en de bouw is inmiddels gestart.   

De realisatie van beide panden leidt naar verwachting tot een verdere verbetering van de rentabiliteit, maar wij zien nog een forse investeringsvraag voor de komende jaren om Pivot Park te kunnen laten doorgroeien tot een volwaardige campus.  

De directie en RvC hebben aan de aandeelhouders van Pivot Park Holding BV gevraagd in te stemmen met de verkoop van Pivot Park Screening Center. De aandeelhouders vormen op basis van onafhankelijk onderzoek hun opinie. Besluitvorming hierover vindt in 2022 plaats. 

 

2.13  Green Chemistry Campus BV (GCC) 

De financiële situatie van de campus blijft zorgelijk. Ontwikkelingen in circulaire en biobased processen zijn van de lange adem. Na 10 jaar (24 juni 2022) is de campus nog steeds grotendeels afhankelijk van publieke bijdragen en zijn de staatssteungrenzen met betrekking tot de exploitatiesteun bereikt. Uit onderzoek moet blijken of verdere invulling kan worden gegeven aan de financieringsbehoefte, passend bij het ondernemingsplan. De GCC heeft voor de jaarrekening van 2021 een impairment toegepast en daarmee de vaste activa naar nul afgeschreven. Voor de kapitaalinbreng vanuit de provincie is bij de oprichting van Green Chemistry Campus BV  een voorziening getroffen van € 2,3 miljoen. Dit is gelijk aan de waarde van het ingebrachte (agio)vermogen.  

Het beleid vormt een aandachtspunt waarop actie benodigd is. In 2022 moet duidelijk worden in welke richting de Green Chemistry Campus BV zich de komende jaren gaat ontwikkelen. In een ondernemingsplan in ontwikkeling bepaalt de GCC de koers. Omdat er een kans bestaat dat de conclusies en vervolgacties impact hebben op het bestaande governance model van GCC vraagt de verbonden partij ook op dit onderdeel de verhoogde aandacht. 

 

2.14 Groen Ontwikkelfonds Brabant BV 

De provincie heeft recent een nieuw Beleidskader Natuur 2023-2030 opgesteld, waarin de doelstellingen voor natuur zijn geformuleerd. In het tweede halfjaar van 2022 wordt de bijbehorende uitvoeringsagenda uitgewerkt, waarin wordt bepaald hoe de provincie de beleidsdoelstellingen natuur wil realiseren.  

In de nieuwe beleidsperiode moet de provincie vanaf 2024 circa €10 miljoen per jaar gaan bezuinigen op natuur. Daarnaast is er sprake van prijsstijgingen bij grondverwerving en inrichtingskosten op het natuurnetwerk Brabant. Dit zal naar verwachting ook gevolgen hebben voor de opdracht van de provincie aan GOB BV. 

 

2.15 NV Monumenten Beheer Brabant 

De portefeuille van Monumenten Beheer Brabant bevat een aantal incourante objecten, die op dit moment niet of slechts deels worden verhuurd. Een substantieel deel van de wel verhuurde objecten, wordt verhuurd aan exploitanten in de culturele of de horecasector die hard zijn/worden getroffen door de coronamaatregelen. Om dit te compenseren heeft de provincie in 2021/2022 aan NV Monumenten Beheer Brabant uitstel van rente en aflossing verleend. 

Hoewel financiële situatie door de Coronacrisis is verergerd, is het toekomstperspectief ook voor de (middel)lange termijn  onzeker. Gezien dit onzekere toekomstperspectief is reeds eerder een voorziening getroffen van € 2.058.000 (gelijk aan de waarde van het ingebrachte vermogen) en is er in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in 2021 besloten om opdracht te geven voor een extern onderzoek naar de toekomstscenario’s van NV Monumenten Beheer Brabant. Dit heeft geleid tot vervolgvragen, die in het tweede halfjaar 2022 nader worden onderzocht. 

 

 

3. Stichtingen en verenigingen

  naam Beleid + primair programma Governance Financiën Aandeelhouderschap WNT
3.1 Interprovinciaal overleg IPO en BIJ12 (vereniging) 1. Bestuur en veiligheid     Monitorend Voldoet
3.2 Huis van de Nederlandse Provincies  (vereniging) 1. Bestuur en veiligheid     Monitorend Voldoet
3.3 Stichting Brabant C Fonds 10. Vrijetijd, Cultuur, Sport en Erfgoed     Actief Voldoet
3.4 Stichting Beheer Museum Kwartier 10. Vrijetijd, Cultuur, Sport en Erfgoed     Actief Voldoet
3.5 Stichting Leisure Ontwikkelfonds Brabant 10. Vrijetijd, Cultuur, Sport en Erfgoed     Actief Voldoet
3.6 Stichting La Vuelta Hollanda  10. Vrijetijd, Cultuur, Sport en Erfgoed     Actief n.v.t.

3.3 Stichting Brabant C Fonds. 

Het fonds heeft een looptijd tot en met 2023.  N.a.v. het nieuwe beleidskader Levendig Brabant zal een besluit worden genomen over het instrumentarium van de provincie na 2023 en wat de rol van Brabant C daarin is. Hierin wordt de fondsevaluatie meegenomen. 

In Q4 2022 stopt de huidige directeur van stichting Brabant C. De RvC is gestart met de werving van een interim directeur voor 2023. Dit in afwachting van de besluitvorming over de toekomst van Brabant C na 2023. 

 

4. Overige verbonden partijen

    Beleid + primair programma Governance Financiën Aandeelhouderschap WNT
4.1 Fonds Nazorg Gesloten Stortplaatsen 4. Natuur en Milieu     Actief n.v.t.

4.1 Fonds Nazorg Gesloten Stortplaatsen 

De voorziening gesloten stortplaatsen wordt jaarlijks opgerent op basis van het voorcalculatorische percentage van 5,06%. Het verschil tussen dit voorcalculatorische rendement en de werkelijke opbrengsten van de belegde voorziening wordt jaarlijks toegevoegd resp. onttrokken aan de egalisatiereserve rente voorziening. Wanneer het werkelijke rendement gedurende langere tijd achterblijft bij het voorcalculatorisch rendement wordt deze egalisatiereserve negatief.  

De waarde van de egalisatiereserve bedraagt per 31 december 2021 €5.902,-. In de begroting 2022 is de verwachting dat de egalisatiereserve niet langer positief zal blijven. Geraamd is een tekort van €379.000 per ultimo 2022. Uit de rapportages tot en met mei 2022 is het tekort al opgelopen naar €3.690.600. De verwachting is dat dit tekort in de toekomst weer naar €0 loopt.  

De provincie moet het tekort aan het einde van ieder jaar opnemen in een voorziening. Vanwege het verwachte tekort in 2022 staat het stoplicht voor Financiën op oranje. 

Lijst van verbonden partijen

6761. Gemeenschappelijke regelingen

Belang

  Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats Portefeuille (eigenaar / inhoud) Bestuurlijk belang Aandeel
1.1 Havenschap Moerdijk (i.c.m. Havenbedrijf) Moerdijk Smeulders/Van Gruijthuijsen lid Bestuur bedrijfsvoeringsorganisatie 50,00%
1.2 Zuidelijke Rekenkamer Eindhoven Programmaraad lid Programmaraad 50,00%
1.3 Kleinschalig Collectief vervoer Noordoost-Brabant Oss Otters-Bruijnen* lid Algemeen Bestuur, lid Dagelijks Bestuur 14,3%
1.4 Omgevingsdienst Midden- en West Brabant Tilburg

Roijackers/Lemkes-Straver

lid Algemeen Bestuur, lid Dagelijks Bestuur 39,00%
1.5 Omgevingsdienst Zuidoost Brabant Eindhoven Roijackers/Lemkes-Straver lid Algemeen Bestuur, lid Dagelijks Bestuur 35,00%
1.6 Omgevingsdienst Brabant Noord 's-Hertogenbosch Roijackers/Lemkes-Straver lid Algemeen Bestuur, lid Dagelijks Bestuur 39,0%
1.7 De Hollandse Waterlinies  Utrecht  Smeulders*  Lid van Gemeenschappelijk Orgaan  10%

* = Eigenaarsrol en inhoudelijke rol zijn niet conflicterend.

Vermogensstructuur en resultaat

bedragen x € 1.000
  Gemeenschappelijke regeling Lening 
Garantstelling Eigen vermogen
per 1-1 2023
Eigen vermogen
per 31-12 2023
Vreemd vermogen
per 1-1 2023
Vreemd vermogen
per 31-12 2023
1.1 Havenschap Moerdijk   280.000.000* 97.265 97.265

213.484 

213.484
1.2 Zuidelijke rekenkamer     99 99 200 200
1.3 Kleinschalig Collectief vervoer Brabant Noordoost     860 860 325 325
1.4 Omgevingsdienst Midden- en West Brabant     2.918 2.918 3.285 3.285
1.5 Omgevingsdienst Zuidoost Brabant     3.266 3.266 8.620 8.620
1.6 Omgevingsdienst Brabant Noord     10.127 10.127 11.380 11.380
1.7 De Hollandse Waterlinies     n.b. n.b. n.b. n.b.

 De gepresenteerde cijfers zijn de gepubliceerde cijfers uit de meest recente gepubliceerde (half)jaarcijfers.

* De provincie en gemeente Moerdijk staan voor ieder 50-50 van het genoemde bedrag garant (gelijk aan de deelname in de Gemeenschappelijke Regeling). 

 

2. Vennootschappen en coöperaties

Belang

bedragen x € 1.000
  Vennootschappen en coöperaties Vestigingsplaats Portefeuille
(eigenaar / inhoud)
Bestuurlijk belang Aandeel Nominale waarde Agio Gestort Boekwaarde
2.1 Enexis NV 's-Hertogenbosch Smeulders / Spierings stemrecht / voordrachtsrecht lidmaatschap RvC / lid AHC 30,80% 46.144 - 46.144 -
2.2 CSV Amsterdam BV 's-Hertogenbosch Smeulders* Stemrecht / lid AHC 30,80% 6 - 6 6
2.3 Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV 's-Hertogenbosch Smeulders* Stemrecht / lid AHC 30,80% pm - pm pm
2.4 Brabant Water NV 's-Hertogenbosch Smeulders/Roijackers Stemrecht / voordrachtsrecht lid RvC / lid AHC 31,60% 88 - 88 -
2.5 Eindhoven Airport NV Eindhoven Smeulders/Otters-Bruijnen Stemrecht / voordrachtsrecht lid RvC 24,50% 1.112 - 556

-

2.6 BOM Holding BV Tilburg Smeulders/Van Gruijthuijsen stemrecht / voordrachtsrecht lid RvC 100% 1 50.827 50.827 50.828
2.7a Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte, BV  's-Hertogenbosch Smeulders / Ronnes Stemrecht / voordrachtsrecht lid RvC 100% 30 89 119 111
2.7b Ruimte voor Ruimte II CV 's-Hertogenbosch Smeulders / Ronnes Stemrecht / Commanditair vennoot 99% 1.485 24.458 25.943 24.498
2.8 Business Park Aviolanda BV Woensdrecht Smeulders/Van Gruijthuijsen Stemrecht / voordrachtsrecht Lid RvC 60% 11 6.477 6.488 6.488
2.9 Nederlandse Waterschapsbank NV 's-Gravenhage Van Gruijthuijsen*) Stemrecht 0,12% 22 - 8 -
2.10 NV Bank voor Nederlandse Gemeenten 's-Gravenhage Van Gruijthuijsen*) Stemrecht 0,07% 100 - 100 -
2.11 PZEM NV Middelburg Smeulders* Stemrecht 0,05% 4 - 4 -
2.12 Pivotpark Holding BV Oss Smeulders / Ronnes Stemrecht 70,70% 20 6.282 6.302 6.302
2.13 Green Chemistry Campus BV Bergen op Zoom Smeulders/Spierings Stemrecht / voordrachtsrecht Lid RvC 60% 11 2.300 2.311 2.300
2.14 Groen Ontwikkelfonds Brabant BV 's-Hertogenbosch Smeulders / Roijackers Stemrecht 100% - - - -
2.15 NV Monumenten Beheer Brabant  's-Hertogenbosch Van Gruijthuijsen/Smeulders* Stemrecht 72% 2.058 - 2.058 2.058
2.16 Brabant Startup Fonds BV Tilburg Smeulders / Van Gruijthuijsen Stemrecht 100% - - - -

De gepresenteerde cijfers zijn de resultaten uit de meest recent gepubliceerde (half)jaarcijfers.

* = Eigenaarsrol en inhoudelijke rol zijn niet conflicterend.

 

 

Vermogensstructuur en resultaat

bedragen x € 1.000
  Vennootschappen en coöperaties Lening 
Garantstelling

Eigen vermogen
per 1-1 2022

Eigen vermogen
per 31-12 2022
Vreemd vermogen
per 1-1 2022
Vreemd vermogen
per 31-12 2022
Resultaat
na belasting
Dividend
2.1 Enexis NV 159.490   4.231.000 4.231.000 5.234.000 5.234.000 89.000** pm
2.2 CSV Amsterdam BV     312 312 23 23 -43 0
2.3 Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV     1.532 1.532 7 7 -37 0
2.4 Brabant Water NV     684.676 684.676 534.999 534.999 10.493 0
2.5 Eindhoven Airport NV     101.325 101.325 36.650 36.650 -2.293 0
2.6 BOM Holding BV 111.778   51.068 51.068 256.601 256.601 -631 0
2.7 a Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte BV      611 611 145 324 125 0
2.7 b Ruimte voor Ruimte II CV      20.205 20.205 9.466 9.466 8.245 0
2.8 Business Park Aviolanda BV 1.573   13.131 13.131 12.508 12.508 425 0
2.9 Nederlandse Waterschapsbank NV 50.000   1.932.000 1.932.000 88.777.000 88.777.000 80.000** pm
2.10 NV Bank voor Nederlandse Gemeenten 49.800   5.062.000 5.062.000 143.995.000 143.995.000 211.000 pm
2.11 PZEM NV     1.650.909 1.650.909 1.229.012 1.229.012 235.065 0
2.12 Pivotpark Holding BV 31.982   13.060 13.060 26.203 26.203 1.155 0
2.13 Green Chemistry Campus BV     905 905 119 119 -2.168 0
2.14 Groen Ontwikkelfonds Brabant BV     0 0 8.324 8.324 0 0
2.15 NV Monumenten Beheer Brabant 6.907   773 773 8.603 8.603 184 0
2.16 Brabant Startup Fonds BV 10.700   0 0 14.488 14.488 0 0

De gepresenteerde cijfers zijn de resultaten uit de meest recente (half)jaarcijfers.

** Resultaat eerste halfjaar 2022 

 

3. Stichtingen en verenigingen

Belang

  Stichtingen en verenigingen Vestigingsplaats Portefeuille (eigenaar / inhoud) Bestuurlijk belang Aandeel
3.1 Interprovinciaal overleg IPO en BIJ12 (vereniging) 's-Gravenhage Otters-Bruijnen / thema IPO BAC Lid van het bestuur

9,63%

(BIJ12 10,60%)

3.2 Huis van de Nederlandse Provincies  (vereniging) Brussel Otters-Bruijnen/Van Gruijthuijsen Lid van het bestuur 8,33%
3.3 Stichting Brabant C Fonds Tilburg Van Gruijthuisen/ Smeulders Benoeming schorsing en ontslag leden RvT 100%
3.4 Stichting Beheer Museum Kwartier 's-Hertogenbosch Smeulders* Benoeming schorsing en ontslag leden RvT 75%
3.5 Stichting Leisure Ontwikkelfonds Brabant Oisterwijk Van Gruijthuijsen/ Smeulders Lid van het bestuur 50%
3.6 Stichting La Vuelta Holanda Utrecht Smeulders* Lid van het bestuur 15%

* = Eigenaarsrol en inhoudelijke rol zijn niet conflicterend.

Vermogensstructuur en resultaat

bedragen x € 1.000
  Stichtingen en verenigingen Lening 
Garantstelling Eigen vermogen
per 1-1 2022
Eigen vermogen
per 31-12 2022
Vreemd vermogen
per 1-1 2022
Vreemd vermogen
per 31-12 2022
3.1 Interprovinciaal overleg IPO en BIJ12 (vereniging)   180 5.170 5.170 31.630 31.630
3.2 Huis van de Nederlandse Provincies (vereniging)     656 656 336 336
3.3 Stichting Brabant C Fonds     1.009 1.009 9.499 9.499
3.4 Stichting Beheer Museum Kwartier     100 100 540 540
3.5 Stichting Leisure Ontwikkelfonds Brabant     5.159 5.159 2 2
3.6 Stichting La Vuelta Holanda,      4.558 4.558 141 141

De gepresenteerde cijfers zijn de resultaten uit de meest recente gepubliceerde (half)jaarcijfers.

 

4. Overige verbonden partijen

Belang

 
  Overige verbonden partijen Vestigingsplaats Portefeuille (eigenaar / inhoud) Bestuurlijk belang Aandeel
4.1 Fonds Nazorg Gesloten Stortplaatsen 's-Hertogenbosch Van Gruijthuijsen / Spierings GS vormen Algemeen Bestuur,
twee gedeputeerde vormen Dagelijks Bestuur
100%

Vermogensstructuur en resultaat

bedragen x € 1.000
  Overige verbonden partijen Lening per 31-12 2022 Garantstelling Eigen vermogen
per 1-1 2022
Eigen vermogen
per 31-12 2022
Vreemd vermogen
per 1-1 2022
Vreemd vermogen
per 31-12 2022
4.1 Fonds Nazorg Gesloten Stortplaatsen     104.512 104.512 29.779 29.779

De gepresenteerde cijfers zijn de resultaten uit de meest recente gepubliceerde (half)jaarcijfers

 

5. Investeringsfondsen voor Brabant 

  Fonds Fondsomvang x € 1 mln. Looptijd Revolverendheid Multiplier Portefeuille
5.1 Innovatiefonds Brabant 125 2037 Nominaal ≥ 3 Van Gruijthuijsen
5.2 Energiefonds Brabant 60 2037 Nominaal ≥ 4

Spierings

5.3 Brabant C fonds 36 2022 Beperkt  ≥ 3 Smeulders
5.4 Groen Ontwikkelfonds voor Brabantse natuur 240 2029 Niet of nauwelijks ≥ 2 Roijackers
5.5 Leisure Ontwikkel fonds Brabant 10 2027 Beperkt (33-66%) ≥ 2 Smeulders
5.6 Brabant Startup Fonds 10 2033 50% ≥ 3 Van Gruijthuijsen