Algemeen financieel beleid

Inleiding

Elk programma heeft in de begroting naast de lasten van dat programma, ook baten - zoals specifieke uitkeringen van het Rijk - die direct tot dat programma behoren. Deze baten zijn meestal niet toereikend om de lasten te kunnen dekken. Tegenover de nadelige saldi op de programma’s staan de algemene dekkingsmiddelen die binnen het onderdeel algemeen financieel beleid zijn geraamd en bijdragen aan een sluitende begroting.
De in omvang belangrijkste algemene dekkingsmiddelen van de provincie bestaan uit de inkomsten van de provinciale opcenten motorrijtuigenbelasting, de uitkering provinciefonds en de beleggingsopbrengsten uit de immunisatieportefeuille.
Daarnaast staan diverse overige algemene inkomsten zoals de dividendopbrengsten.
De begroting kent naast de 10 programma's en de algemene dekkingsmiddelen nog een aantal centrale posten zoals de overhead, de post onvoorzien en een aantal nog niet aan de programma’s toegedeelde stelposten.

Algemene dekkingsmiddelen

Wat willen we bereiken?

De geraamde algemene dekkingsmiddelen voor 2023 ad ruim € 685 mln.  dragen bij aan:
•    Het waarborgen van de zelfstandige financiële positie van de provincie;
•    Het handhaven van een reëel sluitende begroting op korte en middellange termijn;
•    Het verzekeren van een evenwichtige inkomstenontwikkeling.

Verbonden partijen

Voor het realiseren van de doelstellingen uit dit begrotingsonderdeel worden onderstaande verbonden partijen ingezet:
• Bank Nederlandse Gemeenten NV (BNG)
• Nederlandsche Waterschapsbank
Nadere informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen. In de bijlagenbundel –bijlage 9b van de begroting is aangegeven op welke wijze deze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van het algemeen financieel beleid.

Wat mag het kosten?

Opbrengst opcenten motorrijtuigenbelasting
De opbrengst wordt voor 2023 geraamd op € 282,0 mln. op basis van de huidige inzichten van omvang en samenstelling van het wagenpark en het met de begroting vast te stellen opcententarief van 80,8. Gelijktijdig met de begroting vindt de vaststelling van het opcententarief 2023 plaats door de vaststelling van de heffingsverordening door Provinciale Staten. Het voorgenomen tarief is gebaseerd op het BA 2020-2023, waarbij een jaarlijkse stijging is afgesproken van het tarief van 1,5% ten opzichte van het tarief van 2019. Bijstelling van de begroting op grond van ontwikkelingen van het wagenpark vindt bij bestuurs-rapportages plaats. 

Uitkering provinciefonds: Algemene uitkering
De raming van de algemene uitkering is gebaseerd op de meicirculaire 2022. De raming is bij de bestuursrapportage II-2022 bijgesteld en toegelicht. In het begrotingsbedrag 2023 wordt conform financiële beleid uitgangspunten een marge aangehouden voor het geraamde accres vanaf 2023.  

Uitkering provinciefonds: Decentralisatieuitkeringen
Decentralisatie-uitkeringen maken deel uit van het provinciefonds, maar hebben een eigen verdeling. De begrotingsbedragen 2023 zijn gebaseerd op de meicirculaire 2022. 

Dividenden
De geraamde dividendopbrengsten 2023 betreffen met name het verwachte dividend uit de aandelen Enexis NV ad €24,8 mln. 

Financieringsfunctie
De lasten van de financieringsfunctie bestaan naast de kosten voor vermogensbeheer en treasurybeleid en onderzoek, uit de kosten van de afschrijving op agio van obligaties van de immunisatieportefeuille en de investeringsagenda-portefeuille. De baten betreffende de rente-opbrengsten van de obligaties uit beide portefeuilles, de rentevergoeding op verstrekte geldleningen aan decentrale overheden buiten Noord–Brabant, de renteopbrengsten uit verplicht schatkistbankieren (allen vanuit Treasury) en de renteopbrengsten van verstrekte leningen in het kader van de ‘publieke taak’. 


Overige lasten en baten
De lasten en baten betreffen de grondexploitatie van het ontwikkelbedrijf, de verplichte stortingen in voorzieningen c.q. de vrijval van voorzieningen en de balansafwikkelingsverschillen van voorgaande jaren op subsidies.
 

Bedragen x € 1.000 Jaarrek. 2021 Begroting 2022 Begroting Begroting Begroting Begroting
realisatie na wijziging 2023 2024 2025 2026
Algemene dekkingsmiddelen
Lasten
Financieringsfunctie 529 N 727 N 684 N 695 N 661 N 515 N
Ontwikkelbedrijf 10.028 N 6.962 N 4.813 N 280 N 17.623 N 66 N
Toevoeging voorziening 4 N 0 0 0 0 0
Overige algemene dekkingsmiddelen 157 N 383 N 352 N 102 N 52 N 52 N
Totaal Lasten 10.718 N 8.072 N 5.849 N 1.077 N 18.336 N 633 N
Baten
Opbrengst opcenten motorrijtuigenbelasting 270.966 V 277.861 V 282.080 V 286.300 V 295.100 V 309.200 V
Decentralisatie-uitkeringen via provinciefonds 7.517 V 3.693 V 2.820 V 2.820 V 2.326 V 2.326 V
Dividenden 23.336 V 30.726 V 24.897 V 10.562 V 14.878 V 18.732 V
Financieringsfunctie 42.161 V 41.443 V 43.522 V 45.259 V 45.060 V 44.096 V
Ontwikkelbedrijf 1.714 V 665 V 1.363 V 242 V 243 V 218 V
Overige algemene dekkingsmiddelen 124.135 V 1.635 V 0 0 0 0
Uitkering provinciefonds 274.990 V 314.060 V 330.801 V 336.014 V 334.413 V 319.444 V
Totaal Baten 744.818 V 670.084 V 685.483 V 681.197 V 692.021 V 694.016 V
Totaal Algemene dekkingsmiddelen 734.100 V 662.011 V 679.634 V 680.121 V 673.684 V 693.383 V

Overhead, Vpb en stelposten

Wat mag het kosten?

Lasten: 

Onvoorzien 
De stelpost onvoorziene uitgaven betreft de jaarlijks in de begroting opgenomen stelpost onvoorzien ad € 1,3 mln. 

In te zetten begrotingsruimte

Binnen de begrotingsvrije ruimte bedraagt de ruimte voor het restant voor bestuursperiode 2022/2023  € 144,8. De verdeling van deze begrotingsvrije ruimte is verder te specificeren in:

  • Knelpuntenbuffer € 10,0 mln.
  • Vrije begrotingsruimte € 134,8 mln.

Overige stelposten

De overige stelposten bevat de stelpost loon en prijscompensatie van €11,8 mln., welke nog beschikbaar moet zijn voor de doorwerking van CAO effecten. Daarnaast zijn er diverse stelposten voor de verdere uitwerking van het BA 20202-2023:

  • Vrije tijd, Cultuur, Sport en Erfgoed: €7,9 mln. (incl. addendum BA). Deze zijn inmiddels via de uitvoeringsagenda Levendig Brabant ’23 ingezet (verwerking bij slotwijziging 2022).
  • Bestuur en veiligheid: €2,85 mln. De inzet van deze gereserveerde middelen wordt meegenomen bij het uitwerken van het beleidskader Toekomstbestendig bestuur. 

Overhead 

Om Provinciale Staten op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap over die kosten te geven, is voorgeschreven dat in de begroting op een centrale plek de kosten van overhead worden opgenomen. De overhead wordt niet meer aan de afzonderlijke programma’s in de begroting toegerekend. Een verdere toelichting op de overhead is opgenomen in de bijlagenbundel-bijlage 4 van de begroting. 

Baten: 

Profiel versterkende taakstelling 2030 

In het BA 2020-2023 zijn voor de koers 2030 profielversterkende bezuinigingen op structurele lasten afgesproken. Deze bezuinigingen worden vanaf 2023 gerealiseerd. 

Bedragen x € 1.000 Jaarrek. 2021 Begroting 2022 Begroting Begroting Begroting Begroting
realisatie na wijziging 2023 2024 2025 2026
Overhead, Vpb en stelposten
Lasten
Onvoorzien 0 1.308 N 1.308 N 1.308 N 1.308 N 1.308 N
In te zetten begrotingsruimte 0 83.333 N 61.512 N 105.644 N 99.667 N 84.027 N
Overige stelposten 0 6.664 N 23.050 N 26.608 N 41.396 N 55.931 N
Overhead 65.635 N 76.074 N 81.599 N 67.592 N 64.639 N 63.838 N
Voorz.dubieuze debiteuren 75 N 0 0 0 0 0
Totaal Lasten 65.710 N 167.379 N 167.469 N 201.152 N 207.010 N 205.104 N
Baten
Algemene stelposten 0 0 0 585 V 775 V 775 V
Totaal Baten 0 0 0 585 V 775 V 775 V
Totaal Overhead, Vpb en stelposten 65.710 N 167.379 N 167.469 N 200.567 N 206.235 N 204.329 N
Saldo van baten en lasten 668.390 V 494.632 V 512.164 V 479.553 V 467.450 V 489.053 V