Verbonden partijen

In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen en risico's van de provincie als gevolg van banden met externe rechtspersonen, waarin de provincie zowel financieel deelneemt als zeggenschap heeft. De provincie neemt zowel deel in rechtspersonen, tot stand gekomen op grond van de publiekrechtelijke Wet Gemeenschappelijke Regelingen als in rechtspersonen, gestoeld op privaatrechtelijke samenwerkingsvormen.

Deze paragraaf heeft zijn basis in artikel 15 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies (BBV) en de daarop van toepassing zijnde toelichting. Conform dit artikel bevat deze paragraaf ten minste:

• De visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen;
• De lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in:
• Gemeenschappelijke regelingen;
• Vennootschappen en coöperaties;
• Stichtingen en verenigingen, en,
• Overige verbonden partijen.

In de lijst van verbonden partijen wordt ten minste de volgende informatie opgenomen:

• de wijze waarop de provincie een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt;
• het belang dat de provincie in de verbonden partij heeft aan het begin en het einde van het boekjaar;
• de omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het boekjaar;
• de omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het boekjaar;
• de eventuele risico’s, als bedoeld in artikel 11, eerste lid, onderdeel b BBV, van de verbonden partij voor de financiële positie van de provincie (alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie).

Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de provincie een bestuurlijk (zeggenschap) en een financieel belang heeft.

Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de provincie middelen risicodragend ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij kunnen worden verhaald op de provincie.

De provincie kan besluiten om een bestuurlijk en financieel belang te houden in organisaties als die een bijdrage leveren aan het publiek belang. Het publieke belang dat verbonden partijen vertegenwoordigen wordt door Provinciale Staten gewogen bij de toetreding van de provincie tot een organisatie.

Bestuurlijk belang verbonden partijen

Het bestuurlijk belang bij een verbonden partij uit zich in de invloed die kan worden uitgevoerd bij de verbonden partij. Bij privaatrechtelijke organisaties is dat onder andere stemrecht op besluiten die tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) of ledenvergadering zijn geagendeerd, vaak in combinatie met een voordrachts- of benoemingsrecht van bestuurders en leden van het toezichtsorgaan; de Raad van Commissarissen (RvC) of Raad van Toezicht (RvT). Bij gemeenschappelijke regelingen zijn we als provincie vertegenwoordigd in het Algemeen en/of Dagelijks Bestuur. De mate van invloed per verbonden partij is opgenomen in de navolgende tabellen.

Financieel belang verbonden partijen

Het financiële risico van de verbonden partijen is gelijk aan de omvang van het provinciaal aandeel in de deelneming (zie ook de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing), dan wel gelijk aan de (jaarlijkse) bijdrage die de verbonden partij van de provincie ontvangt.

De provincie ontvangt ook inkomsten uit verbonden partijen in de vorm van dividend. Met de volgende verbonden partijen zijn dividendafspraken gemaakt: Eindhoven Airport N.V., Brabant Water N.V., ZEH N.V., NWB Bank N.V. en BNG Bank N.V. Het ontvangen dividend wordt als algemeen dekkingsmiddel in de begroting opgenomen. Ook zijn er dividendafspraken met Enexis Holding N.V. Deze deelneming is onderdeel van de immunisatieportefeuille en het dividend loopt via het rendement van de immunisatieportefeuille.

Het beleid ten aanzien van verbonden partijen is uitgewerkt in de Nota Verbonden Partijen die op 2 februari 2024 door Provinciale Staten is vastgesteld. In de Nota Verbonden Partijen zijn de kaders en uitgangspunten vastgelegd voor de wijze waarop we als provincie omgaan met verbonden partijen. De nota beschrijft wat de belangrijkste onderwerpen zijn waarop we willen sturen, welke instrumenten tot onze beschikking staan en hoe we die als provincie inzetten. De kaders en uitgangspunten hebben betrekking op het aangaan, beheer, wijzigen en beëindigen van verbonden partijen. Ook zijn in de nota andere zaken die relevant zijn beschreven, zoals wet- en regelgeving en de wijze waarop op de monitoring, evaluatie en verantwoording rondom verbonden partijen plaatsvindt.

Conform de toezegging in het Memo aan Provinciale Staten over de Nota Verbonden Partijen 2024 d.d. 29 januari 2024 is op de Brabant-website een overzicht van alle verbonden partijen geplaatst. In dit overzicht zijn de jaarrekeningen 2024 gepubliceerd en worden de jaarrekeningen 2025 van de verbonden partijen beschikbaar gesteld zodra deze gereed en vastgesteld zijn. Het overzicht is te vinden op: https://www.brabant.nl/bestuur/begroting-verantwoording/jaarrekeningen-verbonden-partijen/jaarrekeningen-verbonden-partijen/

Voorheen werd in deze paragraaf een overzicht gegeven van algemene maatschappelijke en economische ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op verbonden partijen. Vanaf dit jaar nemen wij deze informatie niet langer op in deze paragraaf, omdat deze ontwikkelingen en hun impact op verbonden partijen worden toegelicht in de programmaverantwoordingen. Op die manier sluiten wij beter aan bij de inhoud van de programma’s en voorkomen wij dubbele informatie.
Waar de impact specifiek betrekking heeft op een individuele verbonden partij, wordt deze opgenomen in de subparagraaf Risico’s en aandachtspunten.

We geven een overzicht van de (verwachte) mutaties binnen de verbonden partijen van de provincie:

Automotive Campus Helmond

De provincie steunt de campusorganisatie Stichting Automotive Campus Helmond al langere periode met subsidie, is eigenaar van gronden op de campus en is al geruime tijd samen met Bouwbedrijf Van de Ven en Gemeente Helmond betrokken bij de doorontwikkeling van de campus. Sinds de zomer van 2024 is door partijen gezamenlijk gestaag verder gewerkt aan de uitwerking van een nieuwe samenwerking. Met de Statenmededeling van 20 mei 2025 zijn Provinciale Staten hierover geïnformeerd. Wanneer er meer duidelijkheid is zullen Provinciale Staten via de daartoe aangewezen route (afhankelijk van de gekozen manier van samenwerking) betrokken worden.

Provinciaal warmtebedrijf

De Wet collectieve warmte (Wcw) heeft onder andere als doel om een nieuwe marktordening gestalte te geven, waardoor de rol van de overheid toeneemt. De Wet is door de Tweede en Eerste Kamer aangenomen en zal naar verwachting op 1 januari 2027 in werking treden. Daarmee worden belangrijke kaders definitief. Enexis, Energie Beheer Nederland (EBN) en de provincie Noord-Brabant sloten op 30 januari 2025 een intentieovereenkomst om de oprichting van een publiek warmtebedrijf te verkennen, in afwachting van inwerkingtreding van de nieuwe wet.

Stichting Beheer Museumkwartier

Stichting Beheer Museumkwartier is niet langer opgenomen in de paragraaf Verbonden Partijen. Zoals in de vorige versie van deze paragraaf reeds is aangekondigd, is de stichting per 1 juli 2025 ontbonden. De voormalig directeur-bestuurder heeft als vereffenaar zijn werkzaamheden in januari 2026 afgerond. Zie ook de Statenmededeling d.d. maart 2024.

Herbeoordeling en toevoeging van verbonden partij

Bij een herbeoordeling op basis van de wettelijke criteria (bestuurlijk belang én financieel belang) is vastgesteld dat EGTC (European Grouping of Territorial Cooperation) Rhine-Alpine als verbonden partij van de provincie Noord-Brabant moeten worden aangemerkt.

De provincie is lid van de EGTC Rhine-Alpine en deze kwalificeert als verbonden partij op grond van de huidige statuten, waarin is vastgelegd dat de provincie niet alleen gehouden is tot betaling van de jaarlijkse contributie, maar tevens aansprakelijk is voor alle schulden van de EGTC. Indien de activa van de EGTC ontoereikend blijken, dragen de leden deze aansprakelijkheid in gelijke delen. Dit betekent dat de financiële verplichtingen van de provincie verder reiken dan de reguliere contributie en een additioneel risico met zich meebrengen.
De EGTC Rhine-Alpine richt zich op grensoverschrijdende samenwerking binnen de Rijn-Alpen-corridor, onder meer op het gebied van duurzame mobiliteit, logistiek en regionale ontwikkeling. Zie ook de Bijlage Verbonden partijen.
Vanaf dit jaar wordt deze organisatie daarom opgenomen in de paragraaf Verbonden Partijen.

Exitproces

De volgende verbonden partijen doorlopen momenteel het beëindigings-/verkoopproces;

1. Green Chemistry Campus B.V. (GCC);
2. N.V. Monumenten Beheer Brabant;

In de volgende subparagraaf wordt de status en argumentatie per verbonden partij nader toegelicht.

 Een verbonden partij wordt getoetst op aandachtspunten en risico’s op het gebied van beleid, governance en financiën. Per onderdeel wordt een kleurcode toegekend:

Groen      Geen noemenswaardige aandachtspunten of risico’s. 

Oranje     Aandachtspunten of risico’s die binnen het uitvoeringsmandaat vallen van GS. Dit heeft geen hoge urgentie en de risico’s zijn beperkt. Bijvoorbeeld bestuurswisselingen, statuten die herzien moeten worden of licht tegenvallende resultaten.  

Rood    Grote aandachtspunten die soms directe actie vereisen en onder de aandacht van PS dienen te worden gebracht. Bijvoorbeeld niet afgedekte financiële risico’s, slecht functionerend bestuur of toezichthouder, als er geen publiek belang (meer) is of tegenvallende resultaten. 

Indien oranje of rood wordt toegekend, of indien er overige relevante ontwikkelingen zijn wordt dit onderaan de tabel toegelicht. 

Complexiteit op inhoud of samenwerking met de andere betrokken partijen kan vragen om maatwerk en afwijking van de algemene uitgangspunten, zoals opgenomen in de Nota Verbonden Partijen. Bovendien is de provincie ook niet altijd in de formele positie om besluiten af te dwingen. Als Gedeputeerde Staten bij de uitoefening van hun bevoegdheden zijn afgeweken van de kaders en uitgangspunten (bijvoorbeeld wanneer de bezoldiging van de bestuurders niet binnen de WNT-norm valt), wordt daarover per verbonden partij gerapporteerd. Dit is ook specifiek opgenomen in de tabel.
In de bijlagenbundel wordt nader ingegaan op het Innovatiefonds, Energiefonds, Brabant C fonds, Groen Ontwikkelfonds, Leisure Ontwikkelfonds en Brabant Startup Fonds.

1. Gemeenschappelijke regelingen, Benelux Groepering Territoriale Samenwerkingen (BGTS) en Europese Groepering voor territoriale samenwerking (EGTS)

1.7     BGTS Geopark Schelde Delta

De Provincie Noord-Brabant heeft bij de oprichting een expliciete uitstapregeling in de statuten van de BGTS Geopark Schelde Delta opgenomen. Deze regeling bepaalt dat de provincie uittreedt zodra ten minste één van de vier Brabantse gemeenten in de Scheldedelta (Bergen op Zoom, Roosendaal, Woensdrecht of Steenbergen) toetreedt tot de BGTS. Zo werd voldaan aan de UNESCO-eis om een rechtspersoon voor het Geopark op te richten, terwijl de gemeenten tijd kregen om zich voor te bereiden op hun participatie. Indien geen van deze gemeenten kan of wil toetreden, verlaat de provincie in principe de BGTS per 31 december 2027, tenzij Provinciale Staten op dat moment besluiten hiervan af te wijken. 

De mogelijke overdracht van taken aan de betrokken gemeenten is nog onderwerp van gesprek. De gemeenten hebben zorgen geuit over de benodigde financiële middelen en personele inzet voor deelname. De provincie is hierover in gesprek met de gemeenten. Daarnaast draait sinds 2025 een ambtenaar van de gemeente Bergen op Zoom mee met het kernteam van de BGTS. 

1.8     EGTC Rhine-Alpine

De governance vraagt momenteel extra aandacht, omdat EGTC Rhine-Alpine zich in een turbulente fase bevindt. Dit komt door de fusie van twee Trans-Europese transportcorridors (TEN-T). De voormalige corridors Rhine-Alpine en North Sea-Mediterranean zijn samengevoegd tot de nieuwe North Sea–Rhine–Mediterranean corridor. Deze geografische uitbreiding maakt het noodzakelijk om nieuwe leden aan te trekken, met name uit Frankrijk, zodat de EGTC dezelfde impact kan behouden en haar doelstellingen kan realiseren binnen het vergrote netwerk. Daarnaast spelen de komst van een nieuwe directeur en een complexe context door gewijzigde Europese prioriteiten een rol. We verwachten dat de situatie in de loop van 2026 stabiliseert, dankzij ingezette maatregelen en strategische keuzes.

2.    Vennootschappen en coöperaties

1.1         Enexis N.V.

In de energietransitie van Brabant speelt Enexis als strategische partner een hele belangrijke rol. De samenwerking tussen Enexis en de provincie biedt een belangrijk fundament voor het kunnen behalen van diverse doelstellingen die in het Energieperspectief 2050 zijn uitgewerkt.
Dit Energieperspectief bouwt voort op de bestaande provinciale Energieagenda 2019-2030. De provincie zet in op een toekomstbestendig energiesysteem met een brede mix van duurzame energiebronnen. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen o.a. de provincie en Enexis. Omdat de druk op het elektriciteitsnet fors toeneemt en daardoor de behoefte aan investeringen, heeft de AvA besloten om het dividendbeleid aan te passen om de financiering op lange termijn veilig te stellen.?Zie de Statenmededeling 11 maart 2025.  
In 2050 bestaat een belangrijk onderdeel van de energiemix uit warmte. Warmte wordt bij inwerkingtreding van de Wet collectieve warmte een publieke voorziening.
Vanwege deze afhankelijkheden en beleidsontwikkelingen is voor Enexis op het onderdeel Beleid de kleurcode Oranje toegekend.
In 2026 krijgen de Statuten, het Convenant en het Reglement voor de Aandeelhouderscommissie (AHC) een technische update om compliant te zijn aan de nieuwe wetgeving.

De RvB voldoet met een man-vrouw verhouding van 3/1 anno 2025 niet aan de gewenste diversiteit, zoals vermeld in de Nota verbonden partijen (ten minste een derde van het aantal leden bestaat uit mannen en ten minste een derde van het aantal leden bestaat uit vrouwen).

1.2         Brabant Water N.V.

De kleurcode Oranje voor het onderdeel Beleid is toegekend omdat de drinkwatervoorziening in Brabant onder druk staat. Regionaal is er een acuut probleem. In West-Brabant is er vóór 2030 een toename in capaciteit nodig. De realisatie van de nieuwe grondwaterwinning in Kruisland is daarbij essentieel. Voor de rest van Brabant is de ontwikkeling van aanvullende bronnen (brak grondwater en zeewater) en de inzet op waterbesparing belangrijk. De basis blijft het beschermen van de huidige bronnen. Deze komen steeds verder onder druk te staan waardoor de zuiveringsinspanning toe neemt.

De provincie werkt met Brabant Water, Evides en andere partijen aan maatregelen om de drinkwatervoorziening structureel te versterken. Het ‘Regionaal Actieplan Beschikbaarheid Drinkwaterbronnen 2023-2030’ van Brabant Water en de provincie biedt inzicht in de acties om toekomstige drinkwatertekorten te voorkomen. Lopende acties zijn onder meer de ontwikkeling van een nieuwe winning in Kruisland, het benutten van brak grondwater en zeewater, beschermen van de huidige bronnen, en inzet op besparing. Provinciale Staten zijn in 2024 en 2025 geïnformeerd via de Statenmededelingen over de drinkwaterstrategie en de analyse van aanvullende bronnen.

Als aandeelhouder heeft de provincie geen statutaire bevoegdheid over de strategie van Brabant Water, wat afwijkt van de wens in de Nota Verbonden Partijen om bij strategievorming betrokken te worden. De ILT houdt toezicht op kwaliteit, leveringszekerheid en doelmatigheid. De provincie wordt betrokken bij reflecties op de ondernemingsstrategie en werkt vanuit haar wettelijke zorgplicht samen met Brabant Water op basis van de overeenkomst Op pad naar een duurzame drinkwatervoorziening 2023–2030.

1.3         Eindhoven Airport N.V.

Eindhoven Airport wil de geluidsoverlast voor de omgeving verminderen en de CO2-uitstoot reduceren. Om in 2030 ten opzichte van 2019 een reductie van 30% te realiseren wordt ingezet op vlootvernieuwing. Ook wordt ingezet op vlootvernieuwing om binnen de beperkte geluidsruimte de capaciteit te kunnen vergroten. Naast positieve effecten (geluid- en CO2-reductie) leidt vlootvernieuwing en vlootverzwaring ook tot meer stikstofuitstoot. Dit heeft consequenties voor de vergunningplicht van Eindhoven Airport N.V. op grond van de Wet natuurbescherming.
In 2024 was er nog geen sprake van een vergunningplicht en werd een vergunningaanvraag geweigerd gezien de bestaande rechten van Eindhoven Airport (positieve weigering). Inmiddels is duidelijk dat Eindhoven Airport wel een natuurvergunning nodig heeft. Eindhoven Airport heeft de natuurvergunning aangevraagd rekening houdend met de hiervoor geschetste toekomstige ontwikkelingen. Als mitigerende maatregel wordt daarbij ook gebruik gemaakt van extern salderen (het opkopen van stikstofrechten).

Vanwege onderhoud van de start-landingsbaan sluit Eindhoven Airport van februari 2027 t/m juli 2027. Voor de werknemers in dienst van ketenpartners is er in deze periode bij Eindhoven Airport N.V. nauwelijks tot geen werk beschikbaar. Dit leidt tot een risico van mogelijke uitstroom van werknemers. Eindhoven Airport treft hiervoor samen met de ketenpartners mitigerende maatregelen.

De governance bij Eindhoven Airport voldoet op een aantal punten niet aan de Nota Verbonden Partijen:

1. De bezoldiging van de bestuurders ligt hoger dan het bezoldigingsmaximum zoals opgenomen in de Wet normering topinkomens (WNT). Voor Eindhoven Airport N.V. geldt de WNT niet.
2. Binnen de RvC voldoet de man/vrouw met een 4/1 verhouding niet aan de gewenste verhouding, zoals vermeld in de Nota verbonden partijen (3/2).
3. De aandeelhouders van Eindhoven Airport N.V. hebben geen statutaire bevoegdheid met betrekking tot de strategie van Eindhoven Airport N.V.. Conform de statuten stelt de directie jaarlijkse een businessplan met begroting op over een periode van de komende vijf jaar. De RvC is statutair bevoegd om dit businessplan goed te keuren. Dit wijkt af van de richtlijn uit de Nota verbonden partijen van de provincie, waarin is vermeld dat de provincie als aandeelhouder betrokken wil worden bij de totstandkoming of wijziging van de strategie van verbonden partijen. Halfjaarlijks worden de aandeelhouders van Eindhoven Airport N.V. met een toelichting geïnformeerd over (de voortgang op) het vastgestelde businessplan.

Met een belang van 24,5% heeft de provincie in de AvA geen doorslaggevende stem. De provincie zal binnen haar invloedsfeer aandacht blijven vragen voor bezoldiging en diversiteit.

1.5          Ruimte voor Ruimte B.V. / Ruimte voor Ruimte C.V. (RvR)

Momenteel wordt onderzocht of en hoe de huidige B.V./C.V.-structuur kan worden omgezet naar een vereenvoudigde B.V.-structuur, zoals aangekondigd in de Statenmededeling m.b.t. de voortzetting van Ruimte voor Ruimte BV als verbonden partij. Provinciale Staten zullen worden geïnformeerd wanneer er duidelijkheid is over de nieuwe B.V. structuur.

Per 1 januari is mw. H.J.E.M. (José) Wiebes conform het rooster van aftreden afgetreden als voorzitter van de Raad van Commissarissen. Er is nog geen opvolger gevonden. Het werving en selectieproces loopt.

1.6         Business Park Aviolanda B.V.

Na behandeling in de Provinciale Statenvergadering van 12 december 2025 hebben Gedeputeerde Staten op 20 januari 2026 ingestemd met de herfinanciering van de aflopende leningen. 

In 2026 wordt verder gewerkt aan realisatie van het ondernemingsplan met uitdagingen ten aanzien van vergunningen en energietransitie. Tevens zal in 2026 een nieuw ondernemersplan worden opgesteld als gevolg van de geopolitieke ontwikkelingen waarin tijdig een visie op de doorontwikkeling van Business Park Aviolanda wordt gevormd en vertaald naar een plan. De intensivering van de samenwerking met defensie is een belangrijk onderdeel van dit plan evenals de aandacht voor civiele activiteiten.

1.7         Nederlandse Waterschapsbank N.V. (NWB Bank N.V.)

De governance bij NWB Bank N.V. voldoet op twee punten niet aan de Nota Verbonden Partijen:

1. De bezoldiging van de bestuurders ligt hoger dan het bezoldigingsmaximum zoals opgenomen in de Wet normering topinkomens (WNT). Voor NWB Bank N.V. geldt de WNT niet.
2. De provincie/aandeelhouders van NWB Bank N.V. hebben geen statutaire bevoegdheid met betrekking tot de strategie van NWB Bank N.V..

Met een belang van 0,12% heeft de provincie bij de vaststelling van de bezoldiging geen doorslaggevende stem.

1.8         BNG Bank N.V.

De governance bij BNG Bank N.V. voldoet op twee punten niet aan de Nota Verbonden Partijen:

1. De bezoldiging van de bestuurders ligt hoger dan het bezoldigingsmaximum zoals opgenomen in de Wet normering topinkomens (WNT). Voor BNG Bank N.V. geldt de WNT niet.
2. De provincie/aandeelhouders van BNG Bank N.V. hebben geen statutaire bevoegdheid met betrekking tot de strategie van BNG Bank N.V.. Conform de statuten dient jaarlijks in de AvA een toelichting op de strategie te worden gegeven.

Met een belang van 0,07% heeft de provincie bij de vaststelling van de bezoldiging geen doorslaggevende stem.

1.10     Pivotpark Holding B.V.

Op 18 december 2025 heeft de AvA een nieuwe campusvisie inclusief vastgoedplan en financieel plan voor Pivot Park vastgesteld. Provinciale Staten worden hierover geïnformeerd. Met deze visie is het punt op de horizon bepaald en wordt helder wat in de komende jaren nodig is voor een volwassen en financieel zelfstandig Pivot Park.

De marktomstandigheden voor Pivot Park Screening Centre (PPSC) waren dermate verslechterd dat tijdens de AvA in december 2024 besloten is om de activiteiten van PPSC te beëindigen. Zie ook het memo hierover aan Provinciale Staten van 17 december 2024. De liquidatie van PPSC is in 2025 afgerond. 

De financiële performance van Pivot Park vraagt aandacht en zal naar verwachting vanaf 2026 verbeteren als gevolg van de afbouw van de activiteiten van PPSC. De omzet neemt ook toe als gevolg van ingebruikname van nieuwbouw met?bijbehorende verhuuropbrengsten.? 

Tijdens de AvA van december 2025 is afscheid genomen van de heer J. (Jan) Kusters als voorzitter van de Raad van Commissarissen, in verband met het aflopen van zijn benoemingstermijnen. In dezelfde AvA is mevrouw R.M. (Nettie) Buitelaar per 1 augustus 2026 benoemd tot lid van de Raad van Commissarissen. Zij zal per 1 januari 2027 het voorzitterschap op zich nemen. Tot dat moment wordt de voorzittersrol vervult door de heer T. (Ton) Rijnders.

Met ingang van 1 augustus 2026 voldoet de Raad van Commissarissen aan de, conform de Nota verbonden partijen, gewenste diversiteit (man/vrouw-verhouding 2/2).

In 2026 wordt de governance geactualiseerd en verkent Pivot Park de mogelijkheden voor herfinanciering van de eind 2026 aflopende leningen en voor de financiering van nieuwe investeringen vanuit de campusvisie.

1.11     Green Chemistry Campus B.V. (GCC)

Green Chemistry Campus B.V. verkeert in financiële moeilijkheden en geconcludeerd wordt dat de Green Chemistry Campus B.V. niet in staat is om een rol van betekenis te spelen bij het realiseren van de provinciale beleidsdoelstellingen.
Op 12 januari 2026 heeft de AvA een ontbindingsbesluit van de vennootschap genomen. Provinciale staten zijn hierover geïnformeerd via de Statenmededeling van 6 januari 2026.

De RvC van GCC zag in de nieuwe fase geen rol meer voor zichzelf weggelegd en alle leden zijn daarom tijdens de aandeelhoudersvergadering van 10 december 2024 afgetreden. Gezien de afbouwfase van de vennootschap zijn de aandeelhouders niet voornemens om voor een beperkte termijn andere leden voor de RvC te werven. Het niet hebben van een RvC wijkt af van de in de Nota verbonden Partijen opgenomen richtlijn. 

1.12     Groen Ontwikkelfonds Brabant B.V. 

Gedeputeerde Staten hebben in 2025 opdracht gegeven tot de evaluatie van het Groen Ontwikkelfonds Brabant. Deze evaluatie is aan Provinciale Staten aangeboden ter vaststelling, zie Statenvoorstel Evaluatie Groen Ontwikkelfonds Brabant 2021-2024.
In 2026 zal er een actualisatie van de governancedocumenten plaatsvinden om weer volledig aan te sluiten bij de huidige werkwijze en afspraken.

Op het onderdeel financiën is de oranje kleurcode toegekend vanwege onzekerheden in de beschikbare middelen voor de komende jaren. Door externe prijsontwikkelingen, zoals de stijging van de grondprijs, is het huidige budget onvoldoende om de opdracht volledig uit te voeren. Tijdens de AvA in maart 2026 wordt een nieuwe begroting ter vaststelling voorgelegd.
Daarnaast wordt de businesscase voor de komende jaren herzien. Hierbij worden de geactualiseerde kosten en verwachte tekorten in beeld gebracht. De uitkomsten van de onderhandelingen met het Rijk, die na de kabinetsformatie worden voortgezet, zijn hierbij leidend voor de toekomstige financiële kaders en eventuele aanvullende middelen.
Het aangepaste businessplan zal met een Statenmededeling ter informatie aan Provinciale Staten worden aangeboden.

De directeur van het Groen Ontwikkelfonds Brabant B.V., mevrouw M.C.T. (Mary) Fiers, is per 1 januari 2026 afgetreden. Haar opvolger is mevrouw A.J. (José) van der Plas.

1.13     N.V. Monumenten Beheer Brabant

Op het onderdeel Beleid is de kleurcode rood toegekend, omdat ons erfgoedbeleid niet is gericht op de eigendom van monumentale panden. Dit vraagt om het maken van een keuze over de toekomst van N.V. Monumenten Beheer Brabant. Gedeputeerde Staten hebben samen met de overige aandeelhouders het voornemen om alle aandelen in N.V. Monumenten Beheer Brabant te verkopen. Hierbij wordt een verbinding gezocht met de erfgoeddoelen uit het Beleidskader Levendig Brabant en die van de immunisatieportefeuille, zoals verder is toegelicht in het Statenvoorstel d.d. 20 januari 2026.

De kleurcode rood op het onderdeel financiën is toegekend in verband met het onzekere toekomstperspectief en de, reeds eerder, voor deze deelneming getroffen voorziening van €2.058.000 in de provinciale jaarrekening (gelijk aan de waarde van het ingebrachte vermogen). Deze voorziening heeft betrekking op de waardering van het ingebrachte aandelenkapitaal in de deelneming. Daarnaast is op de door provincie Noord-Brabant aan N.V. Monumenten Beheer Brabant verstrekte lening van € 2.424.722 eveneens een voorziening getroffen.
In 2025 heeft N.V. Monumenten Beheer Brabant een financiering aangetrokken om een liquiditeitstekort op korte termijn te voorkomen. Indien de beoogde verkoop van aandelen in N.V. Monumenten Beheer Brabant voor 1 juli 2026 is afgerond, is een nieuwe financiering niet nodig.

1.14     Brabant Startup Fonds B.V.

Het bestuur van de vennootschap bestaat uit een CEO en CFRO. Beide worden ingevuld door een man en daarmee wordt niet voldaan aan de gewenste verhouding, zoals vermeld in de Nota verbonden partijen. Bij een mutatie in het bestuur zal er aandacht zijn voor diversiteit.

1.15     BrabantRing B.V.

Het oprichtingsproces van BrabantRing heeft langer geduurd dan voorzien, maar in 2025 is ingezet op versterking van de governance en samenwerking en zijn commerciële activiteiten versneld. In 2026 vindt een herijking van het businessplan plaats, waarbij wordt onderzocht of een ambitieuzere variant met hogere initiële investeringen en een versnelde uitrol haalbaar is. Zolang dat traject loopt, blijft het huidige businessplan het uitgangspunt met de kanttekening dat BrabantRing opereert in een markt met hoge aanloopkosten, waardoor in de eerste jaren verliezen worden verwacht.
Per 1 maart 2026 is de heer H.P.A.M. (Henry) Smits afgetreden als bestuurder van de Vennootschap. Er is nog geen opvolger gevonden. Het werving en selectieproces loopt.
In 2025 is gestart met de werving van een nieuwe RvC. Naar verwachting worden de eerste twee RvC-leden in Q1 2026 benoemd en zal de derde in Q2 2026 volgen.

3.    Stichtingen en verenigingen

1.3         Stichting Brabant C Fonds

Brabant C bevindt zich in een transitiefase van een publieke uitvoeringsstichting (met mandaat van GS) naar een zelfstandig privaat-publiek fonds dat op bredere schaal financiering voor culturele projecten gaat organiseren. Deze doorontwikkeling past binnen de opgave uit het Bestuursakkoord en de uitvoeringsagenda Levendig Brabant.

Met een Statenmededeling zijn Provinciale Staten in juli 2025  geïnformeerd over het Businessplan van Brabant C voor de periode 2025-2027-2030.
In 2025 zijn afspraken gemaakt met diverse private partijen waaronder ASML. Daarbij zijn regionale coalities tot stand gekomen tussen private en publieke partijen.

Uitgangspunt is dat private partijen en andere publieke partijen ook hun verantwoordelijkheid moeten pakken zowel door een bijdrage aan culturele projecten als aan organisatiekosten. Dit vraagt dat het commitment van zowel private als publieke partijen nog verder moet groeien. En dat beide groepen niet alleen gezamenlijk investeren in culturele projecten maar ook bijdragen aan de instandhouding van het fonds zelf.
Brabant C heeft aangegeven dat het streven naar een zelfstandig fonds ook tijd vergt na 2027 en dat dit een stevige rol van de provincie Noord-Brabant zal vragen.

De provincie volgt de voortgang van de opgave van Brabant C. In mei 2026 gaan we met Brabant C in gesprek over de stand van zaken op dat moment en over gerealiseerde commitment van alle partijen voor een bijdrage aan de opgave. Als een (door)start van een privaat publiek fonds in 2028 aan de orde is en dit aanvullende middelen vergt zal deze vraag door het college van GS aan Provinciale Staten worden voorgelegd.

1.5         Stichting Leisure Ontwikkelfonds Brabant

Op 7 en 21 februari 2025 hebben Provinciale Staten gedebatteerd over de evaluatie van de koerswijziging van het LOF. Na vaststelling van deze evaluatie door Provinciale Staten zijn de uitkomsten besproken met het bestuur van Stichting LOF en de overige deelnemers. Provinciale Staten zijn hierover geïnformeerd via de Statenmededeling van 23 september 2025.
Op basis van de verbeterpunten die uit de evaluatie naar voren zijn gekomen en die in de Statenmededeling zijn benoemd, zijn voor de onderdelen Beleid en Governance de kleurcode oranje toegekend.

In de Vergadering van Deelnemers van 5 december 2025 heeft de provincie uitgesproken de voorkeur te hebben voor het scenario waarin LOF per eind 2026 stopt met het verstrekken van nieuwe leningen en zich daarna uitsluitend richt op het beheer van de bestaande portefeuille. De afwikkeling van de resterende middelen en de inzet daarvan voor de Leisure sector na 2026 worden in 2026 nader uitgewerkt. Zie ook de Statenmededeling van 3 februari 2026.

4.    Overige verbonden partijen

1.1         Fonds Nazorg Gesloten Stortplaatsen

De provincie staat garant voor een eventueel negatieve egalisatiereserve bij de gesloten stortplaatsen. De voorziening van de provincie wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van de meest recente informatie.

De waarde van de egalisatiereserve per 31 december 2025 bedraagt negatief € 4.977.144,-. De reden hiervan is dat in 2022 het nettoresultaat van de belegde voorziening gesloten stortplaatsen in het Nazorgfonds samen met een gedeeltelijke onttrekking uit de egalisatiereserve onvoldoende is om de verplichte jaarlijkse oprenting (3,45%) van de voorziening mogelijk te maken. Op 31 december 2022 was de waarde € 6.830.328 negatief. In 2023 t/m 2025 is dus een deel van het verlies van 2022 ingelopen.

Vanwege het relatief hoge tekort per eind 2025 staat het stoplicht voor Financiën net als voorgaande twee jaar op rood.

Belangen, Vermogensstructuren en resultaten

1.    Gemeenschappelijke regelingen en Benelux Groepering Territoriale Samenwerking

Belang

* Eigenaarsrol en inhoudelijke rol zijn niet conflicterend.

Vermogensstructuur en resultaat                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        x €1000

* De gepresenteerde cijfers zijn de resultaten uit de meest recente gepubliceerde (half)jaarcijfers.

** De provincie en gemeente Moerdijk staan voor ieder 50-50 van het genoemde bedrag garant (gelijk aan de deelname in de Gemeenschappelijke Regeling).

2.    Vennootschappen en coöperaties

Belang

 x € 1.000

* Eigenaarsrol en inhoudelijke rol zijn niet conflicterend. 

** provincie heeft als enig commanditair vennoot een belang van 99% in RvR CV. Het resterende belang van 1% is in bezit van Ruimte voor Ruimte BV als beherend vennoot.

Vermogensstructuur en resultaat                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        x€1000

*De gepresenteerde cijfers zijn de resultaten uit de meest recente gepubliceerde (half)jaarcijfers.
**  Halfjaar resultaat

3.    Stichtingen en verenigingen

Belang

* Eigenaarsrol en inhoudelijke rol zijn niet conflicterend.

Vermogensstructuur en resultaat                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    x € 1.000              

*De gepresenteerde cijfers zijn de resultaten uit de meest recente gepubliceerde (half)jaarcijfers.

4.    Overige verbonden partijen

Belang

Vermogensstructuur en resultaat                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  x€1000

*De gepresenteerde cijfers zijn de resultaten uit de meest recente gepubliceerde (half)jaarcijfers

5.    Investeringsfondsen voor Brabant

* Zie bijlagenbundel jaarrekening 2025 voor aanvullende fondsinformatie
** Het beheer van het Innovatiefonds en het Energiefonds vindt plaats door verbonden partij BOM Holding B.V.