Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd

Inleiding

Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Inleiding

Cultuur, erfgoed, sport en vrijetijd dragen bij aan een levendig Brabant voor iedereen. Vanuit deze vier sectoren werken we op integrale wijze aan de ambitie dat we een levendig Brabant willen voor iedereen, inwoners en bezoekers. Met bruisende steden en kernen en waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf kan zijn. Dit doen we basis van het Beleidskader Levendig Brabant 2030  en de daaruit volgende Uitvoeringsagenda Levendig Brabant 2024-2027

 In 2025 is de nieuwe kunstplanperiode van start gegaan waarbij we 89 professionele en amateurkunstinstellingen meerjarig (2025-2028) ondersteunen. We hebben ook oog voor de ontwikkeling van talenten en individuele makers via de regelingen Talenthubs en Versterken cultureel ondernemerschap. Vanaf 2029 is een landelijke herziening van het cultuurstelsel voorzien, waarbij we inzetten op een nadrukkelijkere rol voor de Provincie in dit nieuwe stelsel.  

 In juli 2025 is in samenwerking met het Nationaal Restauratie Fonds (NRF) het Brabants Erfgoedfonds opgericht. Het fonds met een omvang van € 50 mln. biedt eigenaren de mogelijkheid om financiering aan te vragen voor behoud van het erfgoed (zie nieuwsbericht). 

Ook is de subsidieregeling restauraties vernieuwd, waarbij ondersteuning wordt geboden om noodmaatregelen uit te voeren en daarmee de cultuurhistorische waarde van het monument wordt beschermd. Ook hebben we ruim een miljoen euro geïnvesteerd om samen met gemeenten en het Vfonds een nieuw bezoekerscentrum bij de militaire erevelden in Bergen op Zoom te realiseren. Daarnaast is medio 2025 de Cultuurhistorische Waardenkaart geactualiseerd en is de digitalisering van Brabantse collecties verder doorgezet met de verwelkoming van de 100e deelnemer van de BrabantCloud. 

 Met het organiseren van challenges (zoals wandel- en fietschallenges) willen we Brabanders met een beperking of chronische aandoening stimuleren meer te bewegen en participeren. Afgelopen jaar stonden hierbij projecten voor inwoners van kwetsbare wijken centraal (zie nieuwsbericht). Ook is met bijna alle Brabantse gemeenten het sportconvenant 'De maatschappelijke meerwaarde van sport' ondertekend en is het gelukt om het EK wielrennen 2028 naar Brabant te halen (zie nieuwsbericht). Tevens is afgelopen jaar een stevige stap gezet om de 'Street culture & sports scene' te versterken door te investeren in een traject om makers, initiatieven en lokale samenwerkingen binnen de scene te verbinden en beter zichtbaar te maken (zie Statenmededeling).  

 Tot slot is in 2025 een nieuwe 3-jarige campagne gestart ‘Goed Leven in Brabant’, als opvolger van de campagne ‘Brabant Dichterbij Jou’ (zie website) en zet de Provincie zich via Brabant Partners (voorheen Visit Brabant) in als leadpartner van het Europese ‘MONA-project’ voor het duurzaam spreiden van recreatiedruk in natuurgebieden. 

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Bevorderen van een passend aanbod

Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? - Bevorderen van een passend aanbod

Indicatoren:

    • Bezoekersaantallen cultuur, erfgoed en sport. Aandeel van de inwoners in Brabant dat jaarlijks cultuur en sport bezoekt of actief beoefent. Streefwaarde: toename t.o.v. huidige score (er is groei) 

    • Tevredenheid inwoners met het culturele aanbod. 
      Aandeel van de inwoners in Brabant dat een positief oordeel heeft over het aanbod in onze provincie van tentoonstellingen, podiumkunsten en bioscopen. Streefwaarde: we streven naar een groeiende tevredenheid (huidige score 7,4 (2023)). 

    • Tevredenheid inwoners met het sport- en bewegingsaanbod. Aandeel van de inwoners dat een positief oordeel heeft over het sport- en bewegingsaanbod. Streefwaarde: we streven naar een groeiende tevredenheid (huidige score 84% (2022)). 

    • Internationale bezoekers aan Noord-Brabant 
      Het aantal bezoekers van buiten de provincie die minimaal één nacht in Brabant doorbrengt. Streefwaarde: we streven naar minimaal de 5e plaats in 2027 (huidige score 3e plaats (2024)) 

    • Staat van onderhoud rijksmonumenten. Percentage rijksmonumenten waarvan de staat van onderhoud matig tot slecht is. Streefwaarde: 15,5% in 2027 (huidige score 17,4% (2024)). 

Groen

Loopt op koers. Op basis van de resultaten uit Waarde van Cultuur 2025 zien we het aantal bezoekers stabiel is en dat men tevreden is met het aanbod. Het aantal internationale overnachtingen is – net als in andere provincies – gedaald. Ten opzichte van andere provincies doen we het beter. Met de huidige 3e plaats (2024) voldoet Noord-Brabant ruimschoots aan de streefwaarde. 

Bevorderen van breed en divers aanbod met focus op jongeren (inclusief aanbod)

Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? - Bevorderen van breed en divers aanbod met focus op jongeren (inclusief aanbod)

Indicatoren:

    • De mate van cultuur-, erfgoed- en bibliotheekbezoek door verschillende groepen die nu minder goed bereikt worden namelijk jongeren, niet-stedelingen en praktisch opgeleiden. Streefwaarde: toename van het percentage inwoners uit verschillende groepen dat cultuur/ erfgoed/ sport beoefent of bezoekt (huidige score: nulmeting) 

    • Participatiegraad sport onder jongeren 16-29 jaar. Streefwaarden in 2027: jeugd 80% (huidige score 78,8%) en jongvolwassenen 75% (huidige score 59,8%) 

    • Rapportage publieksbereik: een tweejaarlijkse kwalitatieve rapportage over de mate waarin organisaties in de vier sectoren actief werken aan vergroting en verbreding van het bereikte publiek, 1e rapportage in 2025 

Groen

Uit de nulmetingen van 2024/2025 blijkt dat jongeren niet ondervertegenwoordigd zijn in het bezoek aan cultuur, erfgoed en bibliotheken. Praktisch opgeleide jongeren nemen duidelijk minder deel. Veel organisaties zijn bezig met publieksbereik en hebben aandacht voor jongeren. Dat gebeurt vooral via tijdelijke initiatieven. 

Bijdragen aan een gezonde en aantrekkelijke omgeving waar voldoende te beleven is en waar cultuurhistorie behouden blijft

Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? - Bijdragen aan een gezonde en aantrekkelijke omgeving waar voldoende te beleven is en waar cultuurhistorie behouden blijft

Indicatoren:

  • Het aandeel van de Brabantse jongeren en volwassenen dat voldoet aan de beweegrichtlijnen. Streefwaarde 75% in 2030 (huidige score 55% jongeren en 49,3% volwassenen).  
  • Een kwalitatieve rapportage over de projecten waarin vanuit Levendig Brabant een bijdrage wordt geleverd aan de maatschappelijke opgaven. 1ste rapportage in 2025. 
Oranje

Conform planning is in 2025 de kwalitatieve rapportage opgeleverd. Uit deze rapportage blijkt dat organisaties in de vier sectoren via hun reguliere activiteiten bijdragen aan verschillende dimensies van brede welvaart en daarmee aan maatschappelijke opgaven. Creativiteit wordt daarbij regelmatig ingezet, vooral in projectmatige vorm. Daarbij verschilt overigens het zichtbaar maken van effecten en successen wel per sector en type organisatie. 

 

Wat betreft de beweegrichtlijnen betreft, zien we dat meer Brabanders voldoen aan de beweegrichtlijnen, maar signaleren we ook dat de streefwaarden nog niet binnen bereik zijn en lopen we voor deze doelstelling achter op koers. 

Stimuleren van innovatie en vernieuwing, inclusief talentontwikkeling

Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? - Stimuleren van innovatie en vernieuwing, inclusief talentontwikkeling

Indicatoren:

    • Tweejaarlijkse kwalitatieve rapportage over de mate waarin organisaties in de vier sectoren beschikken over innovatievermogen waarbij onder meer gekeken wordt naar nieuwe markten, managementinnovatie, digitale transformatie, sociale innovatie en verduurzaming. 1e rapportage in 2025. 

    • Aantal talenten sport en cultuur dat jaarlijks wordt ondersteund via talentontwikkelings-programma's van de provincie in cultuur en sport. Streefwaarde: gelijk of meer (huidige score 120 talenten Cultuur en 450 talenten Sport (2023). 

Groen

De ondersteuning van talenten in sport en cultuur ligt op peil. De ondersteuning van talenten in sport en cultuur is gelijk gebleven t.o.v. de nulmeting in 2023 en voldoet daarmee aan de streefwaarde. Innovatie ontwikkelt zich ongelijk over sectoren en organisaties en krijgt vooral vorm via experimenten, samenwerkingen en projectmatige vernieuwing. Er is aandacht voor toenemend gebruik van digitalisering en data. 

Inzet verbonden partijen

Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Inzet verbonden partijen

Voor het realiseren van de doelstellingen uit dit begrotingsprogramma worden onderstaande verbonden partijen ingezet: 

Nadere informatie over verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen. 

Heeft het gekost wat het mocht kosten?

Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Heeft het gekost wat het mocht kosten?
10. Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrije tijd
Bedragen x € 1.000
Begroting 2025
Begroting 2025
Jaarrekening 2025
Verschil begr. na wijz.
primitief
na wijziging
realisatie
- realisatie
Lasten
Programmalasten
49.752 N
62.892 N
62.047 N
846 V
Toegerekende organisatiekosten
4.113 N
3.808 N
4.015 N
207 N
Totaal Lasten
53.865 N
66.700 N
66.062 N
638 V
Baten
Programmabaten
1.079 V
1.666 V
1.724 V
58 V
Bijdrage in toegerekende organisatiekosten
0
0
0
0
Totaal Baten
1.079 V
1.666 V
1.724 V
58 V
Saldo van baten en lasten
52.786 N
65.034 N
64.338 N
696 V

Toelichting op de verschillen t.o.v. de begroting

Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Toelichting op de verschillen t.o.v. de begroting
10. Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrije tijd
10. Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrije tijd - Afwijking lasten (bedragen x € 1.000)
638 V
Erfgoed
707 V
Er zijn 2 subsidies niet beschikt. Dit betreft subsidie voor Eyckenlust en Kasteel Heeswijk (357K).Ook zijn bijdragen voor toegekende Erfgoeddealprojecten nog niet aangevraagd (125K) en zijn de proceskosten lager dan geraamd aangezien het onderzoek naar efgoedparticipatie is uitgevoerd via OKB i.p.v. extern uitbesteed (133K). Tot slot zijn de kosten voor Archeologie lager uitgevallen dan eerder was voorzien (92K):verbeteringen en aanpassingen technische ruimte depot hebben geen doorgang kunnen vinden in 2025 en financiële bijdrage voor 2025 aan BIJ12 lager dan voorzien, vanwege andere prioritering intern bij BIJ12.
Sport en vrijetijd
144 V
In 2025 zijn er middelen gereserveerd ten aanzien van integrale projecten met de koppeling met vrijetijdsbeleid. Deze projecten komen naar verwachting echter pas in 2026 tot uitvoering.
Toegerekende organisatiekosten
207 N
De toegerekende organisatiekosten komen op basis van de gerealiseerde capaciteitsinzet hoger uit.
Overige: saldo van overige lagere en hogere lasten
5 N
10. Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrije tijd - Afwijking baten (bedragen x € 1.000)
58 V
Overige: saldo van overige lagere en hogere baten
58 V