Programma 2 Ruimte en wonen

De druk op de schaarse ruimte blijft groot en de opgaven zijn complex. Zo hebben we afgelopen jaar samen met partners, waaronder het Rijk en diverse gemeenten, zorgvuldige stappen gezet in het maken van richtinggevende keuzes rondom Powerport regio Moerdijk. We verwachten in juni 2026 een gezamenlijk besluit te kunnen nemen over de voorkeursrichting. In februari 2025 heeft de Raad van State een positieve uitspraak gedaan over de plannen ten aanzien van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat, waardoor na jarenlange vertraging met de uitvoering kan worden gestart. Verder is in 2025 vanuit het Rijk de concept Nota Ruimte opgesteld, waarop wij onze zienswijze hebben ingediend en zijn eind van het jaar ruimtelijke keuzes gemaakt met de vaststelling van het programma Ruimte voor Defensie (zie Statenmededeling). Verder hebben we afgelopen jaar verder gewerkt aan het nieuwe instrumentarium onder de Omgevingswet. Zo zijn we gestart met het ontwikkelen van een integraal provinciaal omgevingsplan (zie Statenmededeling), hebben we het format ontwikkeld voor het projectbesluit en verwachten we in 2026 de beleidsneutrale aanpassing van de Omgevingsvisie vast te stellen. Ook is afgelopen jaar samen met 24 gemeenten het succesvolle project SPRONG uitgevoerd, waarbij gezamenlijk is gewerkt aan het versnellen van planologische procedures.  

Binnen het domein Wonen zien we afgelopen jaar een stijgende lijn in het aantal gerealiseerde woningen. We hebben ons dan ook in 2025 onverminderd ingezet ten behoeve van de versnelling van de woningbouw. Zo is afgelopen mei het Brabants Model voor de anterieure overeenkomst kostenverhaal aangeboden aan demissionair minister Keijzer en is eind 2025 de aanpak Beter Benutten opgeleverd. Ook is de derde tranche van de Flexpoolregeling opengesteld en zijn we gestart met het toepassen van instrumenten voor een efficiënter planproces. Naar verwachting wordt in 2026 de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) van kracht, wat een grote impact zal hebben op de regierol van de provincie. Daarnaast verwachten we vanaf 2026 een verdere versnelling te kunnen realiseren met de toegekende Rijksbijdrages vanuit het gezamenlijk met medeoverheden ingediende voorstel Brabant Bouwt. Mede daardoor verwachten we ook voor 2026 een nog verdere toename van de woningvoorraad. 

Voor Werklocaties is het verduurzamingsproject Grote Oogst volop in uitvoering, waarbij afgelopen jaar is gestart met het aantal deelnemende terreinen uit te breiden van 12 naar 18 terreinen. Daarnaast zijn enkele terreinen extra ondersteund via de icoonaanpak, waarbij ambitieuze verduurzamingsprojecten een gerichte impuls richting realisatie hebben gekregen. Verder zien we de toenemende druk op de ruimte ook terug bij Werklocaties en is in dit kader afgelopen jaar een verkenning uitgevoerd naar mogelijkheden voor versnelling van de herstructurering van bedrijventerreinen (zie Statenmededeling). Op basis van de uitkomsten van deze verkenning voorzien we in 2026 met concrete voorstellen te komen. 

Op het terrein van stedelijke gebiedsontwikkeling bewegen we steeds meer van plannen maken naar het daadwerkelijk mogelijk maken. In de twaalf grootste gemeenten ondersteunen we de realisatie van verschillende stedelijke gebiedsontwikkelingen. In 2025 hebben we voor een aantal ontwikkelingen weer verdere stappen gezet richting uitvoering. Zo is op basis van gezamenlijke planvorming besloten bij te dragen aan de centrumontwikkeling in Waalwijk (zie memo gedeputeerde) en is de planvorming voor ’t Zoet in Breda (zie Statenmededeling) en Kenniskwartier in Tilburg naar een volgende fase gebracht. Voor beide ontwikkelingen is besluitvorming voorzien in 2026.  

Aanpak Stikstof 

Binnen de Aanpak Stikstof is in 2025 de uitvoering van de BOS2.0 voortvarend opgepakt. De (proces-) voortgang van de generieke maatregelen lopen voor een groot deel op schema. Daarnaast bevat de BOS 2.0 aanvullende maatregelen voor de vermindering van stikstof, waarvan de eerste zes maatregelen in onderzoek zijn. We hebben ook een aanpak ontwikkeld voor weging en prioritering van nieuwe ideeën voor maatregelen, bovenop de resterende 11 mogelijk aanvullende maatregelen uit de BOS 2.0.  

Door landelijke ontwikkelingen zoals de instelling van de Ministeriële Commissie Economie en Natuurherstel (MCEN) en de vorming van een nieuw kabinet was er wederom veel dynamiek op het dossier en daarmee ook onduidelijkheid over de invulling en uitvoering van het stikstofbeleid. Dit heeft geleid tot meer vertraging vanuit de landelijke aanpak. 

In de tweede helft van 2025 is de bijstelling van de aanpak ammoniakemissie reductie in de omgevingsverordening vastgesteld. In zijn algemeenheid geldt dat veehouders met stallen van 15/20 jaar moeten zorgen voor reductie en daarvoor volstaat nu een melding in plaats van het aanvragen van een vergunning. 

Voor het realiseren van de doelstellingen uit dit begrotingsprogramma worden onderstaande verbonden partijen ingezet: 

• Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte 

Nadere informatie over verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.