Algemeen financieel beleid

Inleiding

De lasten en baten van de provincie worden toegedeeld aan tien programma’s. Naast de lasten en baten van de beleidsprogramma’s kent de provincie nog algemene dekkingsmiddelen en de centrale stelposten.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Elk programma heeft naast de lasten van dat programma ook baten - zoals specifieke uitkeringen van het Rijk - die direct tot dat programma behoren. Deze baten zijn meestal niet toereikend om de lasten te kunnen dekken. Tegenover de nadelige saldi van lasten en baten op de programma’s, staan de algemene dekkingsmiddelen.

De in omvang belangrijkste algemene dekkingsmiddelen van de provincie bestaan uit:

de inkomsten van de provinciale opcenten motorrijtuigenbelasting;
de uitkering uit het provinciefonds;
de beleggingsopbrengsten uit de immunisatieportefeuille;
dividendopbrengsten en
overige algemene inkomsten.

De algemene inkomsten bedragen in 2025 € 954 mln. en dragen bij aan:

het waarborgen van de zelfstandige financiële positie van de provincie;
het handhaven van een reëel sluitende begroting op korte en middellange termijn;
het verzekeren van een evenwichtige inkomstenontwikkeling.

Inzet verbonden partijen

Voor het realiseren van de doelstellingen uit dit begrotingsonderdeel worden onderstaande verbonden partijen ingezet:

Bank Nederlandse Gemeenten NV (BNG)
Nederlandsche Waterschapsbank

Nadere informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.

In de bijlagenbundel –bijlage 3a deelnemingen van de jaarstukken is aangegeven op welke wijze deze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van het algemeen financieel beleid.

Algemene middelen

Algemeen financieel beleid
Bedragen x € 1.000		Begroting 2025	Begroting 2025	Jaarrekening 2025	Verschil begr. na wijz.
		primitief	na wijziging	realisatie	- realisatie
Lasten
	Programmalasten	172.256 N	46.292 N	44.069 N	2.223 V
	Toegerekende organisatiekosten	38.706 N	52.535 N	53.162 N	627 N
Totaal Lasten		210.962 N	98.826 N	97.231 N	1.595 V
Baten
	Programmabaten	802.739 V	928.647 V	953.541 V	24.894 V
	Bijdrage in toegerekende organisatiekosten	0	0	2 V	2 V
Totaal Baten		802.739 V	928.647 V	953.543 V	24.896 V
Saldo van baten en lasten		591.777 V	829.821 V	856.312 V	26.491 V

Hieronder zijn de baten en lasten van het Algemeen financieel beleid gesplitst naar:

Algemene dekkingsmiddelen
Overhead, Vpb en stelposten

Algemeen financieel beleid
Bedragen x € 1.000			Begroting 2025	Begroting 2025	Jaarrek. 2025	Verschil begr. na wijz.
			primitief	na wijziging	realisatie	- realisatie
Algemene dekkingsmiddelen
	Lasten
		Dividenden	0	0	1 N	1 N
		Financieringsfunctie	736 N	736 N	477 N	260 V
		Ontwikkelbedrijf	1.484 N	576 N	578 N	2 N
		Toevoeging voorziening	0	2.397 N	4.391 N	1.994 N
		Overige algemene dekkingsmiddelen	328 N	328 N	175 N	152 V
	Totaal Lasten		2.548 N	4.037 N	5.622 N	1.585 N
	Baten
		Opbrengst opcenten motorrijtuigenbelasting	305.276 V	310.000 V	310.265 V	265 V
		Uitkering provinciefonds	388.774 V	449.679 V	449.027 V	652 N
		Decentralisatie-uitkeringen via provinciefonds	2.418 V	26.629 V	32.942 V	6.314 V
		Dividenden	34.916 V	43.801 V	43.823 V	22 V
		Financieringsfunctie	70.648 V	90.538 V	89.857 V	681 N
		Ontwikkelbedrijf	662 V	1.053 V	7.322 V	6.268 V
		Overige algemene dekkingsmiddelen	0	6.360 V	20.213 V	13.853 V
	Totaal Baten		802.694 V	928.061 V	953.449 V	25.389 V
Totaal Algemene dekkingsmiddelen			800.146 V	924.023 V	947.827 V	23.804 V

Overhead, Vpb en stelposten
	Lasten
		Onvoorzien	1.308 N	1.308 N	0	1.308 V
		In te zetten begrotingsruimte	53.441 N	0	0	0
		Overige stelposten	46.433 N	849 N	0	849 V
		Overhead	107.231 N	92.631 N	89.817 N	2.814 V
		Voorz. dubieuze debiteuren	0	0	1.791 N	1.791 N
	Totaal Lasten		208.414 N	94.789 N	91.608 N	3.180 V
	Baten
	Totaal Baten		45 V	587 V	94 V	493 N
Totaal Overhead, Vpb en stelposten			208.369 N	94.202 N	91.515 N	2.688 V

Saldo van baten en lasten			591.777 V	829.821 V	856.312 V	26.491 V

Toelichting op de verschillen t.o.v. de begroting

Excel-tabel

Algemeen financieel beleid - Afwijking lasten (bedragen x € 1.000)	1.595 V
Algemene dekkingsmiddelen:
Toevoeging voorziening lening aan deelnemingen	773 N
In het kader van de voorgenomen overdracht van aandelen MBB is ervoor gekozen het volledige bedrag van de achtergestelde lening te voorzien (633 N). Daarnaast is de voorziening op een aantal leningen verstrekt aan het Brabant Startupfonds bijgesteld op basis van de meest recente informatie (140 N).

Toevoeging voorziening overige leningen	1.222 N
De waarde van Protix is naar beneden bijgesteld bij de jaareinde revisie door Invest NL. Op basis hiervan is een aanvullende voorziening getroffen (1.024 N). Op basis van een neerwaartse bijstelling van de waardering van het pandrecht inzake Kredietunie Brabant wis een aanvullende voorziening getroffen (39 N). Ten slotte is een voorziening getroffen voor gekapitaliseerde rente (79 N).

Overhead, VPB en stelposten
Onvoorzien	1.308 V
In de begroting wordt jaarlijks een stelpost voor onvoorziene lasten van € 1.308.402 opgenomen. In 2025 is hier geen gebruik van gemaakt

Stelpost klimaat	846 V
Vanuit het bestuursakkoord is een bedrag niet besteed. Deze middelen hadden bij burap II-2025 doorgeschoven moeten worden naar 2026. Een voorstel hiertoe volgt alsnog bij de jaarstukken.

Voorziening dubieuze debiteuren	1.791 N
De stijging van de voorziening dubieuze debiteuren in 2025 hangt samen met zowel de toename van de openstaande debiteuren als een bredere beoordeling van de inbaarheidsrisico’s. Naast ouderdom is in 2025 ook gekeken naar de aard en het risicoprofiel van de debiteuren (faillissement en invorderingsbesluit), waardoor deels ook posten jonger dan één jaar als dubieus zijn aangemerkt. Dit leidt tot een hogere dotatie aan de voorziening.

Financieringsfunctie en slimme financiering en participaties	445 V
In 2025 zijn minder kosten gemaakt voor het beheren en bewaren van het vermogen. Daarnaast zijn er minder specialisten en experts ingehuurd, omdat deze kennis steeds meer binnen de organisatie aanwezig is.

Overhead	3.395 V
De kosten van de overhead vallen € 3,4 mln. lager uit dan begroot. Dit komt met name door de lagere personeelskosten in 2025 voor de taken die vallen onder de overhead. Dit is in lijn met de gehele organisatie, door afname van ziekteverzuim en later dan verwachte invulling van vacatures door krapte op de arbeidsmarkt

Toegerekende organisatiekosten	627 N
De toegerekende organisatiekosten komen op basis van de gerealiseerde capaciteitsinzet hoger uit.

Overige: saldo van overige lagere en hogere lasten	15 V

Algemeen financieel beleid - Afwijking baten (bedragen x € 1.000)	24.896 V
Algemene dekkingsmiddelen:
Uitkering provinciefonds: algemene uitkering	652 N
In de decembercirculaire is een kleine correctie toegepast voor een eerdere uitname voor jeugdzorg. Dit leidt tot een voordeel van ca. € 98.000. Daarnaast hebben we bij de raming geanticipeerd op een nog te ontvangen bedrag voor drugsafval. Dit bedrag is echter uitgekeerd als decentralisatie uitkering, wat een nadeel oplevert van € 0,75 mln. ten opzichte van de raming.

Uitkering provinciefonds: Decentralisatie uitkeringen	6.314 V
Decentralisatie-uitkeringen maken deel uit van het provinciefonds, maar hebben een eigen verdeling. De begrotingsbedragen 2025 zijn gebaseerd op de september circulaire 2025.
Naast de algemene uitkering omvat het provinciefonds diverse decentralisatie-uitkeringen die samenhangen met specifieke beleidsafspraken, veelal vastgelegd in convenanten met het Rijk. In totaal gaat het om een volume van ruim € 32,9 mln. De hieraan gerelateerde uitgaven worden verantwoord op de functionele productgroepen in de beleidsprogramma’s. De realisatie is ruim € 6,3 mln. hoger dan de raming, omdat er in de decembercirculaire extra uitkeringen zijn ontvangen. Via het statenvoorstel bij de jaarstukken 2025 wordt voorgesteld deze middelen door te schuiven naar 2026.

Voordelige afwikkelverschillen subsidies	13.014 V
Deze afwijking heeft betrekking op voordelige afwikkelingsverschillen op subsidies die in voorgaande jaren zijn verstrekt, die ontstaan zijn na de slotwijziging 2025.

Vrijval voorziening	750 V
De voorziening is vrijgevallen in verband met ontvangen aflossingen op leningen waarvoor een voorziening is getroffen en een neerwaartse bijstelling van het risico op uitzettingen.

Vrijval voorziening ontwikkelbedrijf	6.837 V
De gronden zijn in 2025 opnieuw getaxeerd. Enerzijds blijven de agrarische grondprijzen hard doorstijgen. Anderzijds liggen de prijzen in dit gebied een stuk hoger dan gemiddeld in Noord-Brabant. In eerder jaren waren de gemiddelde prijzen zoals gepubliceerd door het Kadaster als basis genomen. De afwijking is dermate groot, dat de voorziening is aangepast naar € 10,8 mln. De vrijval van de voorziening van € 6,8 mln. is gestort in de risicoreserve van het Ontwikkelbedrijf.

Financieringsfunctie	820 N
De inkomsten op leningen aan decentrale overheden zijn in 2025 sterk toegenomen ten opzichte van 2024 (€ 8,8 mln.). Maar de raming was te ambitieus en heeft geleid tot verschil met de realisatie van € 0,8 mln.

Overhead SPUKS	587 N
De overhead moet bruto worden verantwoord, de baten voor overhead voor SPUKS worden alleen extra comptabel verantwoord conform de richtlijnen van de BBV.

Bijdrage in toegerekende organisatiekosten	2 V
De bijdrage in toegerekende organisatiekosten komt hoger uit.

Overige: saldo van overige lagere en hogere baten	38 V