Programma 4 Natuur en milieu

Algemene voortgang van het programma

Het programma ligt grotendeels op koers. In de afgelopen tijd is voortvarend doorgewerkt aan de planvorming, grondverwerving en realisatie van het Natuurnetwerk Brabant en het herstel van N2000-gebieden. De uitvoering van het natuurbeleid gebeurt steeds meer in samenhang met andere opgaven: de gebiedsgerichte aanpak van natuur, water en landbouw. In 2021 zijn PS hierover geïnformeerd tijdens een themabijeenkomst, in februari 2022 bent u middels een statenmededeling geïnformeerd over de voortgang. In de actualiteiten Stikstof die elk kwartaal uit komt worden de belangrijkste ontwikkelingen gemeld. Aan het eind van dit jaar wordt weer uitgebreid over de voortgang gerapporteerd of zoveel eerder als nodig is. In circa 150 gebieden in Noord-Brabant wordt gewerkt aan de uitvoering van de groene en blauwe opgaven. In en rondom 17 van deze gebieden komen veel opgaven nauw samen. Het gaat hier om 14 stikstofgevoelige Natura2000-gebieden en om 3 gebieden met een grote klimaatopgave. De omgevingsdiensten zijn aan de slag met de uitvoering van de VTH-opdracht. De uitvoering van VTH bevindt zich in een dynamisch speelveld als gevolg van ontwikkelingen rondom de wet Natuurbescherming, omgevingswet en het rapport van de commissie van Aartsen. De uitvoering van de Omgevingsdiensten komt verder onder druk te staan vanwege de stikstofproblematiek. Wij zoeken hierbij voortdurend de dialoog tussen beleid en uitvoering en spelen daarmee zo goed mogelijk in op de actualiteiten en beleid.

De voorbereidingen voor het nieuwe beleidskader natuur zijn gestart in 2021. De evaluatie van Brabant Uitnodigend groen is opgeleverd. De startnotitie met de eerste contouren/richtingen van het nieuwe beleidskader is gereed en 22 januari 2022 besproken in PS.

 

De startnotitie voor het beleidskader Milieu 2022-2030 is 21 januari 2022 besproken in PS. In het vierde kwartaal wordt het ontwerp beleidskader Milieu ter besluitvorming aangeboden aan PS. 

De uitvoering van eerste 5 projecten uit de Uitvoeringsagenda Schone Lucht Akkoord (SLA) ligt op koers. Deze projecten gaan over emissieverlaging op bedrijventerreinen en binnen het onderhoudscontract voor provinciale wegen, een pilot voor combiluchtwassers, aanleg van walstroom in de haven van Moerdijk en een bijdrage voor twee roulerende meetpunten. Deze roulerende meetpunten staan momenteel in Rosmalen en de andere in Etten-Leur. We inventariseren of er nieuwe SLA projecten in aanmerking komen voor een rijksbijdrage in 2022.    

Het RIVM heeft aangegeven dat zij in mei een ankermeetpunt luchtkwaliteit realiseren in Nistelrode voor de periode 2022-2026. Daarnaast zij de aanschrijvingen voor pre(geluid)sanering bij een aantal provinciale wegen in voorbereiding, vooruitlopend op de omgevingswet.  

Wat willen we bereiken?

Realisatie van een robuust en samenhangend natuurnetwerk

Indicator:

  • In 2027 is het robuuste en samenhangende natuurnetwerk gerealiseerd

O

Omdat het tempo van realisatie te laag is om in 2027 het natuurnetwerk te realiseren, zijn diverse versnellingsacties ingezet. Zo hebben we in 2020 programmeringsafspraken met drie waterschappen en drie terrein beherende organisaties (TBO’s) in samenwerkingsovereenkomsten vastgelegd. Met de TBO’s is afgesproken dat zij 3.000 ha verwerven en in eindbeheer nemen. De SOK’s met de waterschappen zijn aangevuld met afspraken in het kader van de Maatwerkovereenkomsten in het kader van de realisatie van het regionaal waterprogramma. We hebben voortgangsgesprekken gevoerd met de 6 bovengenoemde partners en met 15 overige trekkers van natuurprojecten. Uit de opgehaalde informatie blijkt dat in alle gebieden gesprekken worden gevoerd met grondeigenaren. Partners geven de boodschap af dat grondverwerving op vrijwillige basis niet overal tot de gewenste resultaten leidt. Er wordt maximaal ingezet op het tijdig realiseren van het natuurnetwerk. In de loop van dit jaar krijgen de programmeringsafspraken een vervolg in het kader van Gebiedsgerichte Aanpak.

Wat gaan we daarvoor doen?

Herstel van de biodiversiteit

Indicatoren:

  • In 2030 is de afname van de biodiversiteit naar een positieve trend omgebogen

O

Er wordt gestaag doorgewerkt om de afname van de biodiversiteit te keren. Het Agrarisch natuur- en landschapsbeheer wordt geactualiseerd naar aanleiding van het Nationaal Strategisch Programma voor het Nieuwe GLB, voor bossen wordt gewerkt aan een actieprogramma en de subsidieregelingen voor Natura-2000, het leefgebiedenbeleid, het versterken van het landschap en de verbinding met de samenleving zijn weer opengesteld en de aanvragen worden momenteel beoordeeld.

Wat gaan we daarvoor doen?

Versterking van de kwaliteit van het Brabantse landschap

Indicatoren:

  • In 2030 zijn de waardevolle cultuurhistorische landschappen in Brabant behouden en waar mogelijk versterkt

G

Met de Stimuleringsregeling Landschap en de subsidieregeling voor de aanleg van landschapselementen en het herstel van cultuurhistorische landschapselementen wordt ingezet op de realisatie van nieuwe landschapselementen en behoud van huidige waarden. Deze inzet kan niet verhinderen dat de kwaliteit, door de diverse ruimtelijke opgaven, onder druk staat. Onder de paraplu van de Omgevingsvisie wordt daarom gewerkt aan een meer landschap inclusieve benadering in de verschillende beleidskaders en de omgevingsverordening.  Ook in het nieuwe Beleidskader Natuur zal dat zijn invulling krijgen om aan de ambities voor 2050 bij te dragen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Verankering van de natuur in de samenleving

Indicator:

  • In 2022 investeren meer Brabantse burgers en ondernemers in hun groene leefomgeving

G

In 2022 zetten we onverminderd in op vergroening van de leefomgeving. Daarvoor ondersteunen we projecten van relevante netwerken (IVN, buurtnatuur- en waterfonds, etc.) met grote maatschappelijke impact.

Wat gaan we daarvoor doen?

Milieu. Continue verbetering van de luchtkwaliteit en vermindering van de geluid-, geur- en lichthinder

Indicator:

  • In 2030 is de luchtkwaliteit verbeterd en de geluidsoverlast verminderd

G

We werken eraan dat luchtkwaliteit, geluid-, en geur- en lichthinder geen overlast veroorzaken bij mens en dier. Een ongezond buitenmilieu veroorzaakt 3,5% van alle ziektelast in Nederland. De wettelijke milieunormen zorgen voor een bepaalde basiskwaliteit. We voldoen hier minimaal aan. Daarnaast is onze ambitie om de ernst en cumulatie van milieubelasting terug te dringen. Hiermee dragen we bij aan de ambities van de provincie om gezondheid, kwaliteit van leven en welzijn te beschermen en te bevorderen. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) leveren een bijdrage aan een gezonde fysieke leefomgeving en daarmee een bijdrage aan een goed werk- en leefklimaat.

Indicator:

  • De uitvoering VTH voldoet aan de beleidskaders uit de opgaven Natuur, Water en Milieu

Wat gaan we daarvoor doen?

Ontwikkelingen en onzekerheden

•    De invoering van de Omgevingswet en de ontwikkelingen in het Stikstofdossier (wat zich hoofdzakelijk vertaalt naar de Wet Natuurbescherming) hebben impact op de uitvoering van VTH en geven onzekerheden en onduidelijkheden. 
•    In beide dossiers worden de incidentele tegenvallers opgevangen binnen de Egalisatiereserve VTH. De egalisatiereserve komt daardoor onder druk komt te staan, met het risico dat toekomstige afwijkingen niet opgevangen kunnen worden door de egalisatiereserve. De egalisatiereserve dient de jaarlijkse afwijkingen in opdrachtverlening en legesinkomsten op te vangen. Daarnaast brengt de financiële positie van de omgevingsdiensten ook financiële risico's met zich mee. Als daartoe aanleiding is worden PS  in positie gebracht.
•    Beperken geluidsoverlast. De aanschrijvingen voor sanering van woningen zijn gekoppeld aan groot onderhoud van provinciale wegen. De realisatieplanning is daarmee afhankelijk van de onderhoudsplanning rondom provinciale wegen. De omvang van de pre-saneringsopgave is daarnaast afhankelijk van de keuze van gemeenten om de bevoegdheid voor geluidssaneringen voor woningen langs provinciale wegen al vooruitlopend op de omgevingswet over te dragen naar de provincie. Daarnaast kunnen tot 1-1-2023 (ingangsdatum omgevingswet) nog (onvoorziene) aanpassingen in wet en rijksregelgeving plaatsvinden die hun doorwerking hebben naar provinciaal beleid/subsidieregeling.

Financieel overzicht

Bedragen x € 1.000
4. Natuur en milieu Begroting t/m wijz. 1 Wijziging 2 Begroting t/m wijz. 2
Lasten 147.453 54.743 202.196
Baten 6.921 39.616 46.537
Saldo baten en lasten 140.532 N 15.127 N 155.659 N