Programma 6 Energie

De energietransitie blijft zich ontwikkelen, maar de voortgang verloopt niet op alle onderdelen in hetzelfde tempo. Factoren als netcongestie en ruimtelijke beperkingen zorgen ervoor dat de uitvoering van projecten onder druk staat. Tegelijkertijd worden op verschillende terreinen stappen gezet om het energiesysteem toekomstbestendig te maken. Daarbij gaat het niet alleen om duurzame opwek, maar ook om elektriciteitsinfrastructuur, warmte, flexibiliteit en samenwerking tussen overheden, netbeheerders en maatschappelijke partners.

Met de vaststelling van het Energieperspectief 2050 door Provinciale Staten in juni 2026 is een volgende stap gezet in de verdere ontwikkeling van het Brabantse energiebeleid. Het Energieperspectief 2050 biedt een integraal beeld van het energiesysteem richting 2050 en vormt een aanvulling op de Energieagenda 2019-2030. Het biedt richting voor de wijze waarop Brabant wil omgaan met vraagstukken rondom energie, ruimte, economie en leefomgeving en vormt de basis voor een meer samenhangende ontwikkeling van het energiesysteem.

De Uitvoeringsagenda Energie 2024-2027 blijft daarbij het kader voor de uitvoering op de korte termijn. Via de Brabantse aanpakken werken wij samen met gemeenten, regio’s, netbeheerders, bedrijven en andere partners aan de realisatie van een betaalbaar, betrouwbaar en omgevingsbewust energiesysteem. Daarbij staan het uitbreiden, versterken en slimmer benutten van het elektriciteitsnet, de warmtetransitie, energiebesparing en de beschikbaarheid van duurzame energiedragers centraal.

In de afgelopen periode is onder meer gewerkt aan:

·              het versnellen van uitbreidingen van de elektriciteitsinfrastructuur, waaronder door waar nodig de rol van coördinerend bevoegd gezag op ons te nemen;

·              de verdere uitvoering van de Brabantse Aanpak Netcongestie, gericht op het beter benutten van beschikbare netcapaciteit;

·              de voorbereiding op de nieuwe publieke rollen in de warmtetransitie en de verdere ontwikkeling van publieke warmte-instrumenten in samenhang met de Wet collectieve warmte en landelijke ontwikkelingen;

·              de uitvoering van de afspraken uit de Regionale Energiestrategieën;

·              uitoefening van bevoegd gezag van grootschalige opwekprojecten met aandacht voor participatie en lokaal eigendom;

·              de voorbereiding van een Brabants Energiebeeld als inhoudelijke basis voor de verdere ontwikkeling van de provinciale rol binnen het energiesysteem

De energietransitie vraagt blijvende bijsturing in beleid en uitvoering, zodat kan worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen, kansen en belemmeringen. Ontwikkelingen op het gebied van netcongestie, warmte, energie-infrastructuur en ruimtelijke inpassing grijpen steeds sterker op elkaar in. Tegelijkertijd wordt vanuit het Rijk gewerkt aan verdere interbestuurlijke afspraken over de inrichting van het energiesysteem. Tegen deze achtergrond blijft samenwerking met gemeenten, regio’s, netbeheerders, maatschappelijke partners en het Rijk essentieel om de uitvoering van de Brabantse aanpakken te versnellen en de ambities uit de Energieagenda en het Energieperspectief te realiseren.

De meest recente beschikbare informatie over de indicatoren Energie en aanvullende, inhoudelijke data is te vinden in de Monitor Energieagenda 2019-2030

·         Netcongestie

           Vele ontwikkelingen in Noord-Brabant  zijn afhankelijk van het tijdstip waarop huidige knelpunten op het elektriciteitsnetwerk binnen Brabant zijn opgelost. Dit geldt zowel voor het lokale/regionale net van Enexis als het                     nationale net van TenneT. De provincie is hierover intensief in contact is met de netbeheerders, medeoverheden, het Brabantse bedrijfsleven en belangenorganisaties.

·         Ontwikkelingen uitvoering klimaatakkoord

           Hier zijn we mede afhankelijk van de vorming van een nieuw kabinet en de beleidsmatige inzet op energietransitie / klimaataanpak.

·         Rijksmiddelen personele capaciteit

           Voor de uitvoering van het Klimaat en Energieakkoord zijn door het Rijk middelen beschikbaar gesteld tot 2026. Na een lange tijd van onzekerheid is vorig jaar in juli een brief ontvangen van het ministerie van EZK (voorheen              KGG) waarin financiering, zij het afgeschaald, tot 2031 toegezegd is.

·         Wet collectieve warmte

           De Wet collectieve warmte (Wcw) is een belangrijke randvoorwaarde om te kunnen komen tot een regionaal warmtebedrijf. De Wcw is op 9 december 2025 door de Eerste Kamer aangenomen en treedt in 2027 in werking.

·         Realisatie (uitgaven) 2026

           In verband met afhankelijkheid derden geldt voor subsidiebeschikkingen en uitgaven i.h.k.v. specifieke uitkeringen, bijvoorbeeld de bijdrageregeling voor Versnelling energiebesparing door isolatie of voor de SPUK Regionale             aanpak laadinfrastructuur dat het onzeker is of (alle) subsidiebeschikkingen nog in 2026 gerealiseerd (kunnen) worden of dat deze doorschuiven naar begin 2027.