Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd
Inleiding
Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - InleidingInleiding
Het programma loopt op koers. Cultuur, erfgoed, sport en vrijetijd dragen bij aan een levendig Brabant voor iedereen. Vanuit het beleidskader Levendig Brabant 2030 en de uitvoeringsagenda Levendig Brabant 2024-2027 werken we verder aan het vergroten van deelname, toegankelijkheid en maatschappelijke impact.
Samen met de uitvoeringsorganisaties is een roadmap publieksbereik ontwikkeld, die richting geeft aan de gezamenlijke inzet om de komende jaren meer en meer verschillende Brabanders te bereiken. Daarnaast is de eerste bijdrage vanuit cultuur, erfgoed, sport en vrijetijd aan een maatschappelijke opgave gestart op het thema energierechtvaardigheid. Twee nieuwe trajecten op de thema’s sport en landbouw & voedsel zijn in voorbereiding. Hierbij worden creatieve professionals ingezet om vanuit andere perspectieven nieuwe oplossingsrichtingen voor maatschappelijke opgaven te verkennen. Ook zetten BrabantSport, Kunstloc en partners een volgende stap in de ontwikkeling van de Brabantse street culture & sports scene door dertien projecten te ondersteunen en met het Brabant Street Platform een netwerk van circa veertig organisaties uit verschillende steden en disciplines te versterken (zie nieuwsbericht).
In de afgelopen periode zijn verdere stappen gezet om meer Brabanders in aanraking te brengen met cultuur. De subsidieregeling Cultuur, erfgoed, sport en vrijetijd in de Mix is opnieuw opengesteld om samenwerkingsprojecten te ondersteunen die bijdragen aan een levendig, gezond en leefbaar Brabant. Daarnaast is een nieuwe subsidieronde gestart voor kunst en cultuur met als doel een breder en diverser publiek te bereiken. Met de pilot Cultuurbus wordt gewerkt aan het beter bereikbaar maken van kunst en cultuur voor basisscholen.
Ook is gewerkt aan de verdere versterking van de culturele infrastructuur. Naar aanleiding van het onafhankelijke onderzoek naar de subsidieregeling professionele kunsten zijn verbeteringen in het subsidieproces aangekondigd richting de regeling vanaf 2029 (zie statenmededeling). Hiermee blijven we werken aan een transparant en toekomstbestendig stelsel voor professionele kunsten in Brabant.
Binnen erfgoed blijven we investeren in behoud én ontwikkeling. Samen met het Rijk ondersteunen we jaarlijks de restauratie van twaalf rijksmonumenten in Brabant, zodat waardevol erfgoed behouden blijft voor toekomstige generaties. Daarnaast blijkt de molenroederegeling succesvol: inmiddels zijn veertien molens ondersteund bij het behoud van dit karakteristieke Brabantse erfgoed. Ook zetten we stappen in het behoud en de versterking van cultuurhistorische landschappen, zoals bij Oud Herlaer, waar erfgoedontwikkeling wordt verbonden met maatschappelijke opgaven zoals klimaatadaptatie.
Ook op het gebied van sport zijn verdere stappen gezet. In de afgelopen periode is besloten een bijdrage te leveren aan het EK Wielrennen 2028 en zijn via het BrabantSport Fonds elf nieuwe sportprojecten ondersteund. Deze projecten richten zich op het toegankelijker maken van sport en beweging in Brabantse wijken, juist op plekken waar meedoen niet vanzelfsprekend is. Hiermee versterken we de inzet om de kracht van sport breder in Brabant te benutten.
Wat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Wat willen we bereiken?Bevorderen van een passend aanbod
Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Wat willen we bereiken? - Bevorderen van een passend aanbodIndicatoren:
Bezoekersaantallen cultuur, erfgoed en sport.
- Aandeel van de inwoners in Brabant dat jaarlijks cultuur en sport bezoekt of actief beoefent. Streefwaarde: toename t.o.v. huidige score (er is groei)
- Tevredenheid inwoners met het culturele aanbod. Aandeel van de inwoners in Brabant dat een positief oordeel heeft over het aanbod in onze provincie van tentoonstellingen, podiumkunsten en bioscopen. Streefwaarde: we streven naar een groeiende tevredenheid (huidige score 7,4 (2025)).
- Tevredenheid inwoners met het sport- en bewegingsaanbod. Aandeel van de inwoners dat een positief oordeel heeft over het sport- en bewegingsaanbod. Streefwaarde: we streven naar een groeiende tevredenheid (huidige score 84% (2022)).
- Internationale bezoekers aan Noord-Brabant. Het aantal bezoekers van buiten de provincie die minimaal één nacht in Brabant doorbrengt. Streefwaarde: we streven naar minimaal de 5e plaats in 2027 (huidige score 4e plaats (2025))
- Staat van onderhoud rijksmonumenten. Percentage rijksmonumenten waarvan de staat van onderhoud matig tot slecht is. Streefwaarde: 15,5% in 2027 (huidige score 15,2% (2025)).
Op koers, deels behaald. Het percentage rijksmonumenten waarvan de staat matig tot slecht is, is afgenomen tot 15,2%. Hiermee is de streefwaarde bereikt. De hoge tevredenheid met culturele voorzieningen houdt stand. We zien een groei in het aantal bezoeken aan podiumkunsten en het aandeel Brabanders dat lid is van een bibliotheek. Het aantal gasten van buiten de provincie blijft stijgen, maar omdat deze in Gelderland net iets harder groeit, zakt Brabant in de ranglijst terug van de 3e (2024) naar de 4e plek.
Bevorderen van breed en divers aanbod met focus op jongeren (inclusief aanbod)
Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Wat willen we bereiken? - Bevorderen van breed en divers aanbod met focus op jongeren (inclusief aanbod)Indicatoren:
-
De mate van cultuur-, erfgoed- en bibliotheekbezoek door verschillende groepen die nu minder goed bereikt worden namelijk jongeren, niet-stedelingen en praktisch opgeleiden. Streefwaarde: toename van het percentage inwoners uit verschillende groepen dat cultuur/ erfgoed/ sport beoefent of bezoekt (huidige score: nulmeting)
-
Participatiegraad sport onder jongeren 16-29 jaar. Streefwaarden in 2027: jeugd 80% (huidige score 78,8%) en jongvolwassenen 75% (huidige score 59,8%)
-
Rapportage publieksbereik: een tweejaarlijkse kwalitatieve rapportage over de mate waarin organisaties in de vier sectoren actief werken aan vergroting en verbreding van het bereikte publiek, volgende rapportage in 2027
Uit de meest recente cultuurpeiling (2025) blijkt dat jongeren (16-29 jr) nog steeds het actiefst zijn in het bezoek aan cultuur en erfgoed in vergelijking met oudere doelgroepen. Bibliotheekbezoek is iets afgenomen onder jongeren. We zien geen significant verschil in deelname tussen stedelijken en niet-stedelijken. Praktisch opgeleiden nemen minder deel aan cultuur, erfgoed en bibliotheekbezoek dan andere opleidingstypen. T.o.v. de vorige meting is dit aandeel verder afgenomen. Sportparticipatie door jeugd en jongeren ligt op koers. De kwalitatieve rapportage (meting 2025) laat zien dat vrijwel alle organisaties zich (mede) op jongeren richten, al vereist dit veel inspanning.
Stimuleren van innovatie en vernieuwing, inclusief talentontwikkeling
Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Wat willen we bereiken? - Stimuleren van innovatie en vernieuwing, inclusief talentontwikkelingIndicatoren:
-
Tweejaarlijkse kwalitatieve rapportage over de mate waarin organisaties in de vier sectoren beschikken over innovatievermogen waarbij onder meer gekeken wordt naar nieuwe markten, managementinnovatie, digitale transformatie, sociale innovatie en verduurzaming. Volgende rapportage 2027.
-
Aantal talenten sport en cultuur dat jaarlijks wordt ondersteund via talentontwikkelings-programma's van de provincie in cultuur en sport. Streefwaarde: gelijk of meer (huidige score 120 talenten Cultuur en 450 talenten Sport (2023).
Op koers. De kwalitatieve rapportage (meting 2025) laat zien dat binnen de sectoren technologische, organisatorische en inhoudelijke innovaties plaatsvinden, maar dat deze vooralsnog vooral een projectmatig karakter hebben. De volgende rapportage wordt verwacht in 2027.
Bijdrage aan maatschappelijke opgaven
Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Wat willen we bereiken? - Bijdrage aan maatschappelijke opgavenIndicatoren:
-
Het aandeel van de Brabantse jongeren en volwassenen dat voldoet aan de beweegrichtlijnen. Streefwaarde 75% in 2030 (huidige score (2024) 57% jongeren en 47 % volwassenen).
-
Een kwalitatieve rapportage over de projecten waarin vanuit Levendig Brabant een bijdrage wordt geleverd aan de maatschappelijke opgaven. 1e rapportage in 2025.
Hoewel het aandeel jongeren en volwassen dat voldoet aan de beweegrichtlijnen is gestegen, liggen de streefwaarden nog ver weg. Er is t.o.v. vorige rapportage geen nieuwe data hierover beschikbaar, deze wordt in 2027 weer verwacht (jeugd). Uit de kwalitatieve rapportage blijkt dat de vier sectoren over het algemeen een positieve bijdrage zien van hun sector aan brede welvaart, maar vooral indirect is en de mate verschilt per thema. Een volgende rapportage volgt in 2027.
Ontwikkelingen en onzekerheden
Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Ontwikkelingen en onzekerhedenOnzekerheden betreffen met name de uitnutting van subsidieregelingen/projectsubsidies, aangezien de realisatie wordt bepaald door de (timing van) van de subsidieaanvragen. Een specifiek voorbeeld hiervan is de voorgenomen ondersteuning van EK Wielrennen 2028, waarvan nu nog niet zeker is of de subsidie beschikt wordt in 2026.
Financieel overzicht
Terug naar navigatie - Programma 10 Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd - Financieel overzichtBedragen x € 1.000 |
|||
|---|---|---|---|
10. Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd |
Begroting t/m wijz. 3 |
Wijziging 4 |
Begroting t/m wijz. 4 |
Lasten |
57.497 |
2.744 |
60.241 |
Baten |
1.504 |
40 |
1.544 |
Saldo baten en lasten |
55.993 N |
2.704 N |
58.697 N |