Programma 7 Landbouw en voedsel

Inleiding

Terug naar navigatie - Programma 7 Landbouw en voedsel - Inleiding

De uitvoering van activiteiten binnen het begrotingsprogramma Landbouw en Voedsel lopen in zijn algemeenheid op schema.

Er tekent zich momenteel grote dynamiek af binnen de land- en tuinbouwsectoren, met name in het ‘ammoniak-dossier’ als ook voor wat betreft gewasbeschermingsmiddelen. De provincie speelt in de dossiers een rol naast de andere overheidspartijen en private partijen. De uitwerking van het voorgenomen rijksbeleid gaat hier vermoedelijk een grote rol spelen. Het project VAMOS wordt nu opgestart waarbij voer- en managementmaatregelen worden gevalideerd om de ammoniakemissie uit stallen te verminderen. Er zijn al nieuwe projecten vanuit Landbouw Innovatie Brabant gehonoreerd, en de bijdrage aan agroproeftuin Noord-Oost Brabant wordt onverminderd doorgezet. Daarnaast is de samenwerking tussen de verschillende groene opleidingen (zowel HBO als MBO) o.a. in het kader van het onderwijsvernieuwingsprogramma Beet! versterkt.

 

Op twee punten wordt het steeds onwaarschijnlijker dat we de doelstellingen gaan halen.

Dat betreft als eerste de doelstelling om in 2030 op 15% van het areaal een biologische bedrijfsvoering te laten plaatsvinden. Ondanks het gegeven dat de afgesproken provinciale activiteiten volgens plan verlopen, zien we een onvoldoende stijgende lijn waardoor de doelstelling moeilijk haalbaar is.

Het tweede betreft de doelstelling om in 2030 50% van de eiwitconsumptie plantaardig te laten zijn. Ook hier geldt dat de afgesproken activiteiten goed verlopen, maar de grotere beweging onvoldoende snel verloopt.

Voor beide doelstellingen geldt een grote afhankelijkheid van externe factoren die niet of nauwelijks beïnvloedbaar is door de provincie Noord-Brabant.

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Programma 7 Landbouw en voedsel - Wat willen we bereiken?

Bevorderen van duurzame en circulaire landbouw

Terug naar navigatie - Programma 7 Landbouw en voedsel - Wat willen we bereiken? - Bevorderen van duurzame en circulaire landbouw

Indicatoren

•    Stikstof- en fijnstof emissie veehouderij in Brabant 

Streefwaarden

Nulmeting

(2023)

Streefwaarde 2030
Geuremissie uit stallen o.b.v. vergunningen veehouderij 0,99 MouE/s Significante afname
Ammoniakemissie uit stallen o.b.v. vergunningen veehouderij  15,2 kton/jaar Significante afname
Totale fijnstofemissie uit stallen 1,5 kton/jaar Significante afname

 

Groen

Er is een daling in alle drie de streefwaarden voor de vergunde stal emissie (milieu activiteit) van geur, 0,95 MouE/s, fijnstof 1,45 Kton en ammoniak 14,3 Kton. Er is geen significante daling in fijnstof te zien. Dat komt met name door het uitblijven van de invoer van extra landelijke reductie eisen voor fijnstof in de pluimveesector dat in 2023 was aangekondigd door het ministerie van I&W.

Stimuleren van economisch toonaangevende landbouw- en voedselsector

Terug naar navigatie - Programma 7 Landbouw en voedsel - Wat willen we bereiken? - Stimuleren van economisch toonaangevende landbouw- en voedselsector

 

  Nulmeting
(2023)
Streefwaarde 
2030
% plantaardige eiwitten in consumptiepatroon 40% 60%
Areaal peulvruchten in ha 445 ha 4750 ha

 

Rood

De Eiwitmonitor 2025 laat een stilstand in de eiwitconsumptie zien. De beweging richting de 50:50-doelstelling voor 2030 lijkt voorlopig tot stilstand te zijn gekomen, en traditionele eiwitbronnen blijven de grootste bronnen van eiwit. Voor dierlijke eiwitten is dit vlees en gevogelte en voor plantaardige eiwitten is dit brood.

Het areaal peulvruchten blijft laag. In 2025 is het areaal peulvruchten licht gestegen van 461 ha in 2024 naar 488 ha in 2025. Hiervan is een deel bestemd voor feed. Wel zijn er agrariërs die bijvoorbeeld project gedreven met een gewas experimenteren. Zo is de teelt van boekweit en quinoa in Noord-Brabant de afgelopen jaren duidelijk in opkomst, maar het areaal is nog klein.

Stimuleren van Natuur- en landschapsinclusieve landbouw

Terug naar navigatie - Programma 7 Landbouw en voedsel - Wat willen we bereiken? - Stimuleren van Natuur- en landschapsinclusieve landbouw

 

  Nulmeting
(2023
Streefwaarde 
203
Toename aantal natuurinclusieve boeren 150 500
Areaal biologische landbouw in % van totaal 3,2 15
Bijdrage Brabantse Landbouw aan doelen van bodem en 
waterkwaliteit
  Bijdrage leveren

 

Oranje

Op 28 oktober 2025 hebben wij u met een Statenmededeling geïnformeerd over de publicatie van het rapport van de WUR met de uitwerking van de definitie voor natuurinclusieve landbouw. Vanwege een verschil in de berekening van de data kunnen we nog niet precies duiden hoeveel melkveehouders natuurinclusief zijn. We hebben nog geen informatie van akkerbouw- en andere agrarische bedrijven. Op 20 januari 2026 hebben wij u met een Statenmededeling geïnformeerd over de processtappen voor het gebruik van deze definitie en bijbehorende niveaus natuurinclusieve landbouw en de mogelijke toepassingen in ons beleid.

-      De laatste meting op provinciaal niveau laat een lichte stijging van de biologische landbouw zien, het doel van 15 % in 2030 lijkt niet meer realistisch.

-      Natuurinclusieve en biologische bedrijven leveren door een duurzame en veelal extensievere bedrijfsvoering bij aan doelen t.a.v. bodem en waterkwaliteit.

Versterken gemeenschapsinclusief

Terug naar navigatie - Programma 7 Landbouw en voedsel - Wat willen we bereiken? - Versterken gemeenschapsinclusief

Indicator:
2-jaarlijkse kwalitatieve rapportage (1ste in 2025) over de ontwikkeling van het onderling begrip tussen boeren-burgers en overheden

Oranje

In samenwerking met PON Telos is een methode in ontwikkeling waarmee een tweejaarlijks te herhalen onderzoek uitgevoerd. Het eerste (de nulmeting) is in 2026 gereed. Onderzoeksdoel: de waardering van de samenwerkingen vanuit de provincie Noord-Brabant om tot betere verbinding te komen met boeren, burgers en gemeenten (lokale ambtenaren). Tevens wordt geïnventariseerd hoezeer boeren en burgers zich met elkaar verbonden voelen.

Ontwikkelingen en onzekerheden

Terug naar navigatie - Programma 7 Landbouw en voedsel - Ontwikkelingen en onzekerheden

De uitwerking van het regeerakkoord is van grote invloed op toekomstige beleidsmatige ontwikkeling.

Financieel overzicht

Terug naar navigatie - Programma 7 Landbouw en voedsel - Financieel overzicht
Bedragen x € 1.000
7. Landbouw en voedsel
Begroting t/m wijz. 2
Wijziging 3
Begroting t/m wijz. 3
Lasten
31.409
-1.123
30.286
Baten
18.230
2
18.232
Saldo baten en lasten
13.179 N
1.125 V
12.054 N