Programma 2 Ruimte en wonen
Inleiding
Terug naar navigatie - Programma 2 Ruimte en wonen - InleidingHet programma ligt op koers. De ruimtelijke opgaves zijn echter onverminderd groot en complex. Naar verwachting wordt in 2026 door het Rijk de definitieve Nota Ruimte vastgesteld waarbij het Rijk van plan is hierin nationale ontwikkelrichtingen en keuzes te maken. In de provinciale zienswijze is opgeroepen om de definitieve Nota Ruimte en de bijbehorende landelijke uitvoeringagenda samen met medeoverheden verder te ontwikkelen (zie Statenmededeling). In 2025 is het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie vastgesteld. De Provincie zal nauw betrokken zijn bij de verdere uitrol én uitvoering. In 2026 wordt gestart met de voorbereidingen en vergunningen (zie ook Statenmededeling). Ook werken we samen met Rijk en gemeente toe naar vervolgstappen in de complexe ruimtelijke opgave Powerport regio Moerdijk en wordt toegewerkt naar een ‘richtinggevend’ besluit in juni 2026. De uitvoering van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat is eind januari officieel van start gegaan waarmee een belangrijke stap wordt gezet voor de natuur, de waterveiligheid en het verkeersveiliger en leefbaarder maken van de omgeving (zie nieuwsbericht).
Na 2 jaar van afnemende groei versnelt de groei van het aantal woningen in Noord-Brabant weer. In 2025 kwamen er netto bijna 12.000 en bruto 14.000 woningen bij, duidelijk meer dan in 2024. Overigens worden landelijk nog steeds alleen woningen geteld i.p.v. woonruimte. Hierdoor worden Beter Benutten oplossingen zoals woningdelen, zacht splitsen en dergelijke niet meegeteld. Hierover wordt met het rijk het gesprek gevoerd. Voor 2026 wordt een verdere versnelling verwacht (zie nieuwsbericht). Gesteund door deze ontwikkeling werken we dan ook dit jaar verder aan de versnelling van de woningbouw, onder meer via inzet van extra middelen voor de Flexpool regeling, waarmee gemeenten worden ondersteund met extra capaciteit (zie Statenmededeling). Dit jaar wordt naar verwachting de Wet regie op de Volkshuisvesting van kracht, waarmee de Provincie een nog stevigere rol krijgt in het realiseren van de versnelling van de woningbouw.
We zijn met het project Grote Oogst op volle kracht met de uitvoering van de verduurzaming van bedrijventerreinen. Begin dit jaar is het aantal terreinen uitgebreid van 12 naar 18 terreinen en wordt met de uitvoering van de zogenaamde ‘icoonprojecten’ de verduurzaming verder aangejaagd (zie Statenmededeling). Verder is op het gebied van campusontwikkeling voor de Automotive Campus Helmond inmiddels de gezamenlijke koers van de provincie en de gemeente Helmond bepaald en verwachten we later dit jaar verdere besluitvorming met als doel om de campus volledig in publieke handen te brengen (zie Statenmededeling). Daarnaast verwachten we verdere stappen te zetten in de planvorming rondom de noodzakelijke herstructurering van bedrijventerreinen.
Ook op het gebied van stedelijke gebiedsontwikkeling zijn we voor steeds meer ontwikkelingen in uitvoering of maken we verdere stappen richting uitvoering. Zo is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met gemeente Roosendaal voor de gebiedsontwikkeling rondom het station (zie Statenmededeling) en is een samenwerkingsagenda opgesteld met de gemeente Tilburg voor de gebiedsontwikkeling van het Kenniskwartier (zie Statenmededeling). Tot slot verwachten we dit jaar te komen tot een samenwerkingsovereenkomst rondom de gebiedsontwikkeling van ’t Zoet in Breda, deelgebied 1 (zie Statenmededeling).
Aanpak stikstof??
Wij hebben in Brabant vol ingezet op de uitvoering van de maatregelen uit de BOS 2.0 en de uitwerking van aanvullende maatregelen. De (proces-) voortgang van de generieke maatregelen loopt voor een groot deel op schema. Daarnaast bevat de BOS 2.0 aanvullende maatregelen voor de vermindering van stikstof, waarvan de eerste zes maatregelen in onderzoek zijn. We hebben ook een aanpak ontwikkeld voor weging en prioritering van nieuwe ideeën voor maatregelen, bovenop de resterende 11 mogelijk aanvullende maatregelen uit de BOS 2.0. Wij gaan er vanuit dat het kabinet in 2026 landelijke maatregelen neemt en dat we samen met het rijk en andere partners als provincie kunnen verder bouwen aan het reduceren van de stikstof in 2026 en daarmee snel dichter bij het doel “Brabant open” kunnen komen.
Wat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - Programma 2 Ruimte en wonen - Wat willen we bereiken?Integraal werken aan het toekomstbestendig maken van het stedelijk netwerk
Terug naar navigatie - Programma 2 Ruimte en wonen - Wat willen we bereiken? - Integraal werken aan het toekomstbestendig maken van het stedelijk netwerkIndicatoren:
• Kwalitatieve monitor, 1 keer per 2 jaar, 1e uit te voeren in 2024.
• Kwalitatieve evaluatie, 1 keer per 2 jaar, 1e uit te voeren in 2025.
Dit jaar zal, conform planning, de kwalitatieve monitor worden opgeleverd.
Verbeteren van omgevingskwaliteit
Terug naar navigatie - Programma 2 Ruimte en wonen - Wat willen we bereiken? - Verbeteren van omgevingskwaliteitIndicatoren:
• Kwalitatieve evaluatie naar de doorontwikkeling van het ‘diep, rond en breed’ werken conform Beleidskader Leefomgeving, uit te voeren in 2027, met een tussentijdse evaluatie uit te voeren in 2025.
In lijn met de beleidscyclus in de Omgevingswet werken we dit jaar toe naar een beleidsneutrale wijziging Omgevingsvisie, waarbij het kaderstellend beleid uit alle beleidskaders zo letterlijk mogelijk wordt overgezet naar de Omgevingsvisie. Planning is dit voor de Provinciale Staten verkiezingen in 2027 gereed te hebben. In het kader van de vormgeving en doorontwikkeling van de beleidscyclus wordt dit jaar ook gewerkt aan een gebiedsgericht omgevingsprogramma. Dit instrument staat straks naast de sectorale uitvoeringsagenda’s. We zetten daarin alle concrete maatregelen uit de uitvoeringsagenda’s – indien mogelijk – op de kaart van Brabant.
Realiseren van voldoende woningen, die aansluiten op de vraag
Terug naar navigatie - Programma 2 Ruimte en wonen - Wat willen we bereiken? - Realiseren van voldoende woningen, die aansluiten op de vraag.Indicatoren:
- Toename netto Brabantse woningvoorraad periode 2023- 2035:
- Totaal toename: circa 165.000/13.500 per jaar
- Waarvan sociale huurwoningen: circa 49.500/4.125 per jaar
- Waarvan middeldure huur- én betaalbare koopwoningen: circa 60.500/5.000 p/j
NB. De aantallen zijn gebaseerd op de (periodieke) prognoses en kunnen daarmee afwijken van de nieuwe afspraken, zoals in project Beethoven.
- Zorgvuldige inpassing van nieuwe woonruimte: gemiddeld genomen wordt ca. tweederde van de jaarlijkse woningbouw (toevoeging aan de woningvoorraad) op binnenstedelijke locaties gerealiseerd.?
- Vanuit beleidskader Gezondheid: Tevredenheid met de huidige woning en tevredenheid met de huidige woonomgeving.
Naar verwachting worden er in Brabant in 2026 iets meer dan 12.000 nieuwbouwwoningen opgeleverd. Ook op andere manieren wordt er nieuwe woonruimte gecreëerd, bijvoorbeeld door het herbestemmen van leegstaande kantoren, winkels en ander vastgoed. Op basis van gegevens over de laatste jaren wordt ingeschat dat er door dergelijke transformaties zo’n 2.750 woningen bijkomen. Bij elkaar komt de bruto voorraadtoename dit jaar dan uit op tussen de 14.500 en 15.000 woningen. Omdat er, vooral door sloop, ook woningen aan de voorraad worden onttrokken – gemiddeld jaarlijks rond de 2.000 – zal de netto groei in 2026 uitkomen op ca. 12.500-13.000 woningen. Met dergelijke groeicijfers lijkt de opwaartse lijn uit 2025 zich ook dit jaar door te zetten.
Ondanks het positieve beeld blijft de groei nog wel achter op onze doelstelling om gemiddeld jaarlijks 13.500 aan de voorraad toe te voegen in de periode 2023-2035. Met de groeicijfers van de laatste jaren kan goeddeels worden voorzien in de toename van het aantal huishoudens in Brabant, maar wordt het bestaande woningtekort helaas (nog) niet ingelopen (zie ook nieuwsbericht). De oorzaak van het nog altijd wat achterblijvende bouwtempo hangt samen met tal van factoren waar de provincie maar weinig of geen invloed op heeft, zoals de capaciteit van het elektriciteitsnet, stikstofruimte, ambtelijke capaciteit, de financiële haalbaarheid van projecten en de investeringsruimte van woningcorporaties. De verdeling over de verschillende betaalbaarheidscategorieën ligt naar verwachting in lijn met onze doelstellingen.
Zorgdragen voor duurzame en toekomstbestendige werklocaties in Brabant
Terug naar navigatie - Programma 2 Ruimte en wonen - Wat willen we bereiken? - Zorgdragen voor duurzame en toekomstbestendige werklocaties in BrabantIndicatoren:
- Ontwikkeling werklocaties. Oppervlakte harde en geprogrammeerde plancapaciteit voor nieuwe werklocaties, ten opzichte van de uitbreiding- en vervangingsvraag in het laagscenario t/m 2040 en in combinatie met de effecten van regionale en/of provinciale beleidskeuzes > streefwaarde 100%.
- De voortgang van de verduurzaming van Grote Oogst terreinen.
- 50% verduurzaming in 2030 op het gebied van energie- en materiaalgebruik op Grote Oogst terreinen.
- Monitor > opleveren kwalitatieve en kwantitatieve monitor Grote Oogst.
- Vanuit Beleidskader Gezondheid: Emissie van fijnstof (PM2,5) van bedrijven op bedrijventerreinen in Noord-Brabant, streefwaarde: lager dan referentiewaarde 2015 (1,3 Kton).
Loopt op koers:
-
83% van de uitbreidings- en vervangingsvraag t/m 2040 (o.b.v. beleidsneutrale prognoses), inclusief beleidskeuzen (uit de regionale afspraken) komt dit percentage uit op 90% (stand 1-1-2025).
-
Grote Oogst: de voortgang van de projecten op de deelnemende terreinen volgt uit de?(kwalitatieve) projectmonitor (zie Statenmededeling). De kwantitatieve monitor is nog in ontwikkeling.
-
Emissie fijnstof: In 2023 (meest recente gegevens) was de emissie 1,5kton. Ten opzichte van 2022 is dit een duidelijke afname (11%).
Ontwikkelingen en onzekerheden
Terug naar navigatie - Programma 2 Ruimte en wonen - Ontwikkelingen en onzekerhedenIn zijn algemeenheid worden vele prestaties geleverd in samenwerking met externe partners. Daarmee zijn er ook altijd onzekerheden voor wat betreft het conform planning behalen van prestaties en de uitputting van budgetten, zonder dat zich daar nu reeds een concreet voorbeeld voordoet. Waar deze onzekerheid zich in de loop van het jaar significant voordoet zal deze, naast te nemen beheersmaatregelen, ook worden opgenomen bij de 2e Burap. Daarnaast heeft het nieuwe kabinet meer geld gereserveerd voor de aanpak van stikstof. er is ook een landelijke Taskforce (Taskforce LNS) opgericht om handen en voeten te geven aan die aanpak. Hoe dit zich gaat vertalen naar de provincies is op dit moment nog niet duidelijk. Wel blijft de Peel een prioritair gebied en wordt de gebiedsgerichte stikstofaanpak in het economische clusters Brainport voortgezet.
Financieel overzicht
Terug naar navigatie - Programma 2 Ruimte en wonen - Financieel overzichtBedragen x € 1.000 |
|||
|---|---|---|---|
2. Ruimte en wonen |
Begroting t/m wijz. 2 |
Wijziging 3 |
Begroting t/m wijz. 3 |
Lasten |
39.224 |
3.140 |
42.364 |
Baten |
3.451 |
8 |
3.459 |
Saldo baten en lasten |
35.773 N |
3.132 N |
38.905 N |